THƯ NHÀ VĂN NGUYỄN BÀNG

Bác hỏi toàn những câu hỏi đau đầu.

Tôi làm nghề “GODAUTRE” 41 năm, do không học Sư phạm gì cả nên chỉ được dạy Phổ thông cấp 2, giờ gọi là Phổ thông cơ sở. Các môn dạy chia làm 2 bộ: Bộ môn Khoa học xã hội gồm Văn, Sử, Địa, Giáo dục công dân; bộ môn Khoa học tự nhiên gồm Toán, Lý, Hóa, Sinh, Kỹ thuật và Vệ sinh.

Thời đó Ban giám hiệu thích ai thì cho dạy Văn, Sử, Toán, Lý, Hóa, Sinh; ghét ai thì cho dạy Địa lý, Vệ sinh. Có một đôi năm tôi chỉ được dạy môn Địa lý do phát biểu mất lập trường giai cấp. Nhờ có dạy môn này, tôi có đọc và dạy cho hs một số miền đất nước, trong đó có Kim Sơn Tiền Hải.

Không có quận Kim Sơn Tiền Hải nào cả, bác Chu à mà chỉ có huyện Kim Sơn ở tỉnh Ninh Bình và huyện Tiền Hải ở tỉnh Thái Bình. Cả hai huyện này đều do công của Doanh điền sứ Nguyễn Công Trứ giúp dân tạo dựng, Tiề Hải có trước rồi sau mới có Kim Sơn.

Huyện Tiền Hải nằm kẹp giữa hai cửa biển Trà Lý và Ba Lạt của sông Hồng do Nguyễn Công Trứ chiêu tập dân nghèo và dân lưu vong ở vùng biển Nam Định khai khẩn mà thành, được  triều đình nhà Nguyễn cho đặt tên là huyện Tiền Hải thuộc phủ Kiến Xương, trấn Nam Định (về sau tách sang cho tỉnh Thái Bình nên nay huyện Tiền Hải thuộc tỉnh Thái Bình)

Ninh Bình là một tỉnh nằm ở cửa ngõ cực nam miền Bắc Việt Nam, thuộc khu vực đồng bằng sông Hồng dù chỉ có 2 huyện duyên hải là Yên Khánh và Kim Sơn có địa hình bằng phẳng còn hầu hết là vùng chiêm trũng và đồi núi.

Lập xong huyện Tiền Hải, Nguyễn Công Trứ lại tổ chức dân khai phóng vùng đất hoang hóa ven biển Ninh Bình  thành vùng đất trù phú và được triều đình thành lập huyện mới lấy tên là huyện Kim Sơn (Ninh Bình).

Về sau, dân ở 2 huyện trên Tiền Hải và Kim Sơn đều đã lập đền thờ Nguyễn Công Trứ để khắc ghi công lao to lớn của  của ông và có thói quen khi nói về sự kiện này người ta thường gộp lại thành Kim Sơn Tiền Hải.

Trung tâm huyện Kim Sơn là thị trấn Phát Diệm. Kim sơn có rượu ngon nổi tiếng cả nước.

Trong thời chiến chống trả máy bay Mỹ bắn phá miền Bắc , Kim Sơn cùng với Hải Hậu (Nam Định) và Tiền Hải (Thái Bình) là những đơn vị đầu tiên đạt năng suất lúa 5 tấn/ha nên có ông thợ nhạc đã viết bài ca:

Cô Ba dũng sĩ quê ở Trà Vinh/ Chị hai năm tấn quê ở Thái Bình / Hai chị em trên hai trận tuyến, anh hùng bất khuất trung hậu đảm đang.

2/ Hưng Hóa là một tỉnh cũ của Việt Nam vào nửa cuối thế kỷ 19. Tỉnh Hưng Hóa được thành lập năm 1831. Đây là một trong số 13 tỉnh được thành lập sớm nhất ở Bắc Kỳ. Tiền thân của tỉnh Hưng Hóa là đạo thừa tuyên Hưng Hóa, rồi trấn Hưng Hóa. 

Tỉnh Hưng Hóa là một vùng đất rộng lớn gồm nhiều địa danh châu huyện , trong thới pháp thuộc đã bị thay đổi hành chính và đổi tên nhiều lần, nay phần đất chính trong đó có thành Hưng Hóa là tỉnh Phú Thọ.

Hưng Hóa có liên quan tới nhà Mạc hay không?

“Việt sử thông giám cương mục”  ghi:

          “Lại xét: trong năm Mạc Minh Đức thứ 2, tức là năm Minh gia tĩnh thứ 7 (1528), sử cũ chép Đăng Dung sợ nhà Minh hỏi tội, bàn tính chuyện cắt đất dâng hai châu Quy, Thuận; Vua Minh thu nhận. Từ đó, Nam Bắc lại có sứ giả đi lại thông hiếu. Nhưng, nay tra cứu bản đồ nước ta thì có Quy Hóa châu và Thuận châu. Hai châu này hiện nay thuộc tỉnh Hưng Hóa. Trong Đại Thanh nhất thống chí tuy có chép châu Quy Thuận nguyên thuộc phủ Trấn An tỉnh Quảng Tây nhà Thanh đấy thật, nhưng hai châu mà sử cũ gọi là Quy, Thuận có lẽ tức là Quy Hóa và Thuận Châu đó thôi”.

 Nhưng sau này, Trần Quốc Vượng đã đi sâu hơn vào sự kiện này và viết tham luận:

 “Toàn thư chép: Mậu Tý (1528) Đăng Dung sợ nhà Minh đem quân sang hỏi tội bèn lập mưu cắt đất dâng nhân dân hai châu Quy Thuận” Minh sử không hề chép chuyện này  và từ năm 1968 thầy tôi giáo sư Đào Duy Anh khi hiệu đính bản dịch “Toàn thư” đã chú thích về việc này như sau: “hai châu Quy Thuận thì nhà Tống đã chiếm từ thời Lý nước ta rồi” đó là hai châu Quy Hóa và Thuận An do hai thủ lĩnh Nùng Trí Hội và Nùng Tôn Đán nộp cho nhà Tống về sau trở thành châu Quy Thuận và châu Quy Dịn trong khẩu ngữ Tày Nùng của tỉnh Quảng Tây, vậy có liên quan gì đến nhà Mạc”

Tôi chỉ biết thế, Bác nên nghiên cứu thêm.