NHÀ THƠ MINH ĐƯỜNG- MỘT ĐỜI THƠ

                                                         LẬN ĐẬN

Nguyễn Minh Đường

      1939-1985

         Nguyễn Minh Đường còn có bút hiệu là Minh Đường , sinh năm 1939, mất năm 1985, quê quán làng Châu Sa, Xã tịnh Châu, huyện Sơn Tịnh Quảng Ngãi.

     Ông là con thứ 6 trong gia đình có 10 anh chị em. Người cha ông tên Nguyễn Lộc, nguyên là hương xã ( như Chủ tịch xã bây giờ ) của làng Tịnh Châu, huyện lỵ Sơn Tịnh, mất năm 1995 và mẹ là Lương Thị Định, mất năm 1985 tại Rạch Giá - Kiên Giang. Mộ ông được chôn cất tại Nghĩa trang nhân dân Kiên Giang sau biến cố năm 1975 , cả nhà phải lưu lạc về miền Tây sinh sống.

      Ngay từ nhỏ, ông đã bộc lộ năng khiếu văn chương và đã viết nhiều bài thơ đăng trên các báo, tạp chí như Tiền Tuyến, Đuốc Nhà Nam, Tự do, Thời đại...

      Năm 25 tuổi ông là phóng viên thời sự của Đài Phát Thanh Quảng Ngãi, cùng với ông Nguyễn Liệu, Phan Nhự Thức, Nghiêu đề, Hà Nguyên Thạch, Luân Hoán, Đinh Hoàng Sa... chủ trương tạp chí Trước Mặt, Tập Hợp đình đám ở tỉnh Quảng Ngãi vào những năm 1968- 1970.

     Ông đã xuất bản tập thơ Dưới chân thành phố năm 1967 gây tiếng vang ở Quảng Ngãi cũng như các tỉnh lân cận vào thời điểm đó.

     Thơ ông được cố thi sĩ Vũ Hoàng Chương đánh giá rất cao đăng trên các tạp chí thơ Thời Đại: hồn thơ lai láng, vần điệu tân kỳ...

     * Một nhà thơ tài hoa nhưng bạc mệnh:

     Minh Đường sống cùng thời với các nhà thơ nổi tiếng ở Quảng Ngãi như : Trào Phúng, Vũ Hồ, Hà Nguyên Thạch, Phan Nhự Thức..Sau nầy lại có thêm nhà thơ Luân Hoán về Quảng Ngãi tham gia chiến đấu như một sĩ quan quân lực VNCH tại các chiến trường trong tỉnh.

     Thế nhưng từ năm 1975, khi chế độ thay đổi, các nhà thơ nổi iếng một thời tan rã. Khu nhà trọ Trùng Khánh số 38 Phan Bội Châu - Quảng Ngãi nơi các nhà thơ tá túc bị tịch thu, các anh tản mác mỗi người một nơi.

    Có nhà thơ đi học tập cải tạo, có nhà thơ về quê hoặc lưu lạc tha phương nếu không dính dáng tới chế độ cũ.

     Ông được anh chị ruột là ông Nguyễn Minh Châu ( mất năm 2009 ) và vợ là Nguyễn thị Minh Phương ( hiện còn sống, tại số nhà 116 Đường 1A- Bình Trị Đông- Bình Tân - Sài Gòn ) cưu mang một thời gian dài trước khi vào Sài Gòn lánh nạn.

    Sau năm 1975, Minh Đường lưu lạc tới Sài Gòn và sau đó về Rạch Giá sống với người em ruột bán thuốc tây lề đường một thời gian trước khi lâm bệnh ung thư gan và qua đời vào ngày 4/4/1985 tại số nhà 115/3 Nguyễn An Ninh- Rạch Giá- Kiên Giang .

     Phần mộ của ông hiện đang tọa lạc tại Nghĩa trang thành phố Rạch Giá.

    * Tác phẩm của Minh Đường:

     Minh Đường sáng tác không nhiều, chủ yếu là các bài thơ viết về tình yêu và mẹ hiền. Trong tập thơ Dưới chân thành phố xuất bản năm 1966 của Nhà xuất bản Châu Sa có 60 bài thơ mà trong đó đã có 40 bài thơ viết cho tình yêu .

    Bài thơ đầu tiên trong tập thơ tên : Mẹ Việt Nam có những câu thơ như sau:

       Mẹ chia cho con những đồng khô cỏ cháy

       Một dãy Trường Sơn đói nghèo biết mấy

       Con gối đầu trên suối ngọt ca dao

       Tuổi thơ vèo qua một trận mưa rào

      Con đối diện trước những lòng súng thép

       Của anh em bà con, bạn bè thân thiết

       Từng đêm nằm nghe mọc tóc kim châm

       Buồn len qua từng thớ thịt tê bầm

       Tai mục rữa lời oán thù chia rẽ...

        Mắt mờ đi trước cảnh đời dâu bể

        Xóm làng xưa xơ xác bóng ma trơi...

        Ruộng lúa đồng ngô trận chiến mê vùi

       Trưa rừng rực lửa trời hay lửa hận...

       Có lẽ cái thành phố Quảng Ngãi quá chật chội hay oi bức, hoặc gắn liền với những kỷ niệm khó quên mà các nhà thơ xứ Quảng, ai cũng thấy cần viết điều gì để thoát ra chăng?

   Như Phan Nhự Thức:

       Nắng Quảng Ngãi tôi về không mũ đội

       Trời tháng năm gió núi Hạ Lào bay...

   Hay Hà Nguyên Thạch:

      Đợi mai giọt nắng thủy tinh

     Tôi về đoàn tụ với mình thanh cao..

   Và nhà thơ tài danh  Luân Hoán:

      Mặt trời mọc hướng Đông

      Bởi vì em ở đó

      Nước tụ lại thành sông

      Bởi vì em ở đó...

         Trở lại với nhà thơ Minh Đường.

       Tuy chỉ sống chưa đầy 50 tuổi nhưng trong suốt thời gian từ thành phố Quảng Ngãi rồi vào Sài Gòn và xuống Rạch giá, ông luôn say mê viết và sống hết mình với thơ ca. Trong nhóm những người bạn thành lập tạp chí Trước mặt sau đổi thành Tập Hợp và chủ trương chương trình Tiếng thơ miền Trung trên đài Phát thanh Quảng Ngãi thì chỉ có Minh Đường vẫn duy trì đời sống độc thân cho đến khi qua đời năm 1985.

        Riêng mảng thơ tình, Minh Đường có những câu thơ tứ tuyệt rất đỉnh, man mác hồn thơ và thâm trầm triết lý. Về đời sống riêng tư, trãi qua nhiều mối tình không thành và có phần ủy mị, Minh Đường vẫn hướng về người xưa, mà người ấy đã đi lấy chồng bằng những câu thơ ray rứt:

         Chúa mỗi năm một lần sinh

         Anh mỗi năm một lần nhớ

         Có tình yêu nào không buồn

         Anh vì em chịu đóng đinh...

     Và những bài thơ lục bát định mệnh như cứ vận vào thơ ông, say đắm và nghiệt ngã, day dứt và bi lụy:

           Với thơ dốc cạn nỗi niềm

            Đời yên ngủ giấc lạnh miền cô đơn

            Cho em những tháng năm dòn

            Ngửa tay xin lại mãnh hồn phế hoang

            Trong thơ suối chảy trên ngàn

            Tiếng em róc rách bãi vàng sóng xô

             Trán cao tột đỉnh sương mù

             Mắt sâu tột đáy mùa thu giếng hồn...

       Những ngày cuối đời, nhà thơ Minh Đường sống rất khó khăn khi chống chọi với bệnh ung thư gan quái ác và chung quanh ông không người thân thích.

       Những câu thơ của nhà thơ tài hoa nhưng mệnh bạc mỗi khi đọc lại vẫn thấy ray rứt, bâng khuâng và gây cho người đọc nỗi nhớ thương tiếc nuối:

           Xế trưa thắp mộng bên đèn

          Trời mưa gió đã buồn len bước hờ

           Em nằm vất vưởng trong thơ

           Đầu nghiêng nửa mái đợi chờ dáng môi

           Tay ta với được đỉnh trời

           Quỳ xin những kiếp luân hồi bên em...

         Người xưa đã thành thiên cổ nhưng những bài thơ của nhà thơ Quảng Ngãi ngày nào vẫn còn đọng mãi trong trái tim của những người yêu thơ.

          Minh Đường và thơ ông là những nỗi niềm như thế ./.

                                                                                         Nguyễn Minh Phúc

                                                                                               Lập Đông 2016