Bài viết từ năm 1978, bị bỏ quên rất lâu trong
chồng bản thảo, tình cờ tìm thấy lại.
CHẬP CHỜN TỈNH MÊ
“Voici maintenant ma
vieille angoisse, là, au creux de mon corps, comme une mauvaise
blessure que chaque mouvement irrite”
(Albert Camus)
Ừ trong cái thảnh thơi ngụy tạo
do thích ứng với hỗn mang đời sống cùng sự đồng lõa của cõi lòng cố gắng phóng
ngoại, chối bỏ cả những kỉ niệm sắc cạnh đang trầm tích tận đáy hồn, bóng tối
hoài tưởng nhuộm đen nội tâm tự
bao giờ, tưởng chừng đã mờ dần theo khói sương của năm tháng
- Ờ mà phải, những
đêm trăng tỏ, rải vàng trên không, dát vàng trong hồn, sang giàu trong thoáng
chốc, dưới gốc cây điều, ngước nhìn vóm lá ngời xanh sắc ngọc, an bình choáng
ngợp cõi lòng, thanh thản vô bờ, ngỡ rằng tiểu ngã đã tan cùng hư không, tâm
trí hết còn định cố, như được chân như huyền nhiệm, ta bà rủ sạch, cực lạc,
thiên đường chỉ thu về trong cùng ý nghĩa. Nhưng, đó chỉ là bề mặt, vỏ bao
huyển hảo hay là giấc mơ đẹp trong cơn say ngủ thoáng hiện tha thiết để rồi
trôi nhanh. Những góc cạnh của kỉ niệm từ bên trong bưng bít của vỏ bao ấy,
khía cắt những đường ngọt bén, xuyên thành những kẻ hở tạo thành những đợt sóng
ngầm mãnh liệt như muốn ngoi lên bề mặt biển cả lặng lờ gây nên cơn nước xoáy
hung cuồng. “Từ
trong sâu thẳm của hình hài, cái niềm khắc khoải hãi hùng xa xưa như bừng dậỵ
tạo nên vết cắt hằn sâu dáng sẹo, nhức buốt theo từng mỗi cử động”. A! thì ra cái tâm trạng bị
khuấy động không cùng đó của Albert Camus hôm nay chính lại là của ta, cả hai
đã có sự tương trùng. Ờ ! mà phải, có lẽ cũng là điểm chung cho những tâm hồn
luôn hướng nội, mặc dù tìm cách phóng ngoại, mong tìm quên. Khi phát hiện “mối sợ cô đơn ngàn thu không
tiếng đáp” đó,
Camus còn được diễm phúc “một mình” để chiêm nghiệm dù là nơi quán trọ cô liêu,
còn ta thì còn bị khuấy động bởi ngoại vật, chỉ có cô liêu theo căn nhà. Bị
khuấy động đến buồn nôn, không chỉ “ buồn nôn” như một Roquentin (của Jean Paul
Sartre) chỉ ở tâm hồn mà còn diễn ra ở thực tại thể chất. Từ vô thức, cơn đau
bật dậy bất ngờ, lan nhẹ theo từng sớ thịt, gây run váng óc não, rã rời thân
xác, nếu được tận hưởng cơn đau cũng là hứng thú nhỉ! Nhưng trí óc muốn xoa dịu
bằng mùi hắc nồng của khuynh diệp.
Trong thoáng chốc, cái chết từ
tốn phảng phất như làn khói nhẹ , quyện lấy trí não – nếu nhập vào cõi chết
ngay thì chắc hay nhỉ ! Sự sảng khoái ắt có khi linh hồn ra đi buông nhẹ cho
xác thân, vì sự có mặt của nó đã ám nặng hình hài bao lâu. Thể xác nằm im bất
khả tri những tuế toái cuộc đời. Linh hồn được tách rời tất giảm trọng sẽ không
phải sa xuống thấp nếu chưa được bay cao. Nhưng trong cùng một lúc có sự đối
kháng mãnh liệt của ý nghĩa khác của cùng óc não - xác thân còn lại nhẹ nhàng
cho chính nó, lại nặng nề ám chướng tha nhân, linh hồn khó vứt áo ra đi vì chưa
đến độ cao vô trách nhiệm phó mặc cho đời. Đầu óc quay cuồng những ý nghĩa
tương tranh phút càng gay gắt, cõi lòng lại quặn xót. Có lẽ lòng ta bắt đầu sụp xuống
thành huyệt sâu rồi đấy, chắc sẽ không ai đem thánh giá lại lòng, cũng như
không có ai đến chết. (Chế
Lan Viên). Hình như có tên phù thủy nào đang khuấy đảo ngôn ngữ, gây hỗn độn tư
tưởng, chân khí đang chạy ngược chiều kinh mạch, cả lời văn vẫn như sao chép
chưa tiêu hóa, ta đang tẩu hỏa nhập ma, hôn mê theo giấc ngủ
nặng.
(Trong cơn đau)
Tân Mỹ, Hàm Tân,
21/2/1978
La Thụy
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét