Nhà văn Phạm Đình Trọng:

 Nhà nước không dân và nền nghệ thuật không con người

(Trích)...Chỉ điểm hai việc vừa làm của cơ quan văn hóa nhà nước cộng sản Việt Nam cũng thấy rõ điều đó:
Việc thứ nhất. Bộ phim Kông – Đảo Đầu Lâu, dù là phim được dàn dựng ở Việt Nam, có thiên nhiên kì thú Việt Nam, dù là phim ăn khách, hốt bạc của Hollywood ở thời điểm hiện nay và chỉ ở thời điểm hiện nay mà thôi, phải chỉ rõ như vậy vì mỗi thời điểm Hollywood lại có một bộ phim gây sửng sốt cho cả người thờ ơ nhất với điện ảnh, lôi cả người thờ ơ đó cũng phài đến rạp cinéma nộp tiền cho Hollywood. Dù vậy Kông vẫn chỉ là phim giải trí của tư duy Mỹ, của tâm hồn Mỹ.
Chỉ là phim ăn khách nhất thời của tư duy Mỹ, tâm hồn Mỹ vậy mà lãnh đạo bộ Văn hóa nhà nước cộng sản Việt Nam lại sốt sắng có ngay công văn đóng dấu quốc huy nhà nước đòi Hà Nội phải dựng tượng Kông, con đười ươi khổng lồ của tư duy Mỹ, của tâm hồn Mỹ ở nơi linh thiêng nhất của kinh kỳ Thăng Long – Hà Nội, nơi “lắng hồn núi sông ngàn năm”, nơi Hồ Gươm lãng đãng sương khói huyền thoại.
Tư duy Mỹ là tư duy lí, tư duy cụ thể, tư duy vật thể. Tâm hồn Mỹ hình tượng hóa sức mạnh thiên nhiên hoang dã bằng những con vật khổng lồ, Kinh Kông, Khủng Long. Kông – Đảo Đầu Lâu, Công Viên Kỉ Jura là sản phẩm của tâm hồn đó.
Tư duy Việt Nam là tư duy tình, tư duy trừu tượng, tư duy huyền thoại, tâm linh. Tâm hồn Việt Nam hình tượng hóa sức mạnh thiên nhiên bằng vị thần Thủy Tinh huyền ảo nhưng cũng rất bình dị, đời thường. Con người huyền thoại của dân gian Việt Nam chỉ phi thường ở hành động. Còn vóc dáng, hình hài vô cùng bình dị. Thánh Gióng phi ngựa sắt phun lửa diệt giặc Ân như đốt cỏ khô cũng chỉ là một đứa trẻ vừa rời nôi mẹ.
Với tư duy huyền thoại, mỗi dòng sông, mỗi dãy núi, mỗi hồ nước mang trầm tích lịch sử Việt Nam đều có một vị thần linh thiêng gắn liền với truyền thống văn hóa Việt, gắn liền với lịch sử dựng lên nước Việt, gắn liền với tâm linh người Việt. Núi Nghĩa Lĩnh ở đỉnh tam giác châu thổ sông Hồng có vua Hùng của cội nguồn dân tộc. Đỉnh Ba Vì có thần Tản Viên của hồn thiêng đất nước. Hồ Tây có thần Kim Ngưu của nền văn minh lúa nước. Hồ Gươm có thần Kim Quy của trang sử hiển hách chống giặc phương Bắc xâm lược.
Văn hóa của đất nước là sự thăng hoa của tâm hồn dân tộc, là hồn cốt làm nên bản sắc riêng của một dân tộc, giúp dân tộc đó tồn tại bền vững với thời gian, với lịch sử đầy biến cố dữ dội và khắc nghiệt, giúp dân tộc đó không bị đồng hóa bởi những nền văn hóa khác. Đứng đầu cơ quan văn hóa của đất nước có Vua Hùng, có thần Tản Viên, có thần Kim Qui mà lăm le muốn đưa đười ươi King Kông khổng lồ, sản phẩm của tâm hồn Mỹ, văn hóa Mỹ đến đứng sừng sững bên Hồ Gươm bảng lảng sương khói huyền thoại của thần Kim Qui. Đặt quái vật Kinh Kông lừng lững đổ bóng đè sập xuống bức tượng nhỏ bé bậc tiên hiền Lý Thái Tổ khai sinh ra kinh thành Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội rạng rỡ. Ôi, nền tảng tri thức văn hóa và tâm hồn Việt trong những ông quan văn hóa của nhà nước cộng sản Việt Nam đó!
Việc thứ hai. Bài hát khi đã đến với người hát, người nghe, đến với công chúng thì công chúng là người quyết định sự tồn tại của bài hát. Bài hát có sức sống lâu dài với thời gian hay chết yểu đều do công chúng, những người hát và người nghe quyết định. Khi đó sự tồn tại của bài hát không còn phụ thuộc vào người sáng tạo ra nó, lại càng không phụ thuộc vào cơ quan quyền lực cho phép hoặc không cho phép nó tồn tại.
Chất lượng nghệ thuật mới là cái giấy phép quyền uy nhất cho tác phẩm nghệ thuật đi vào cuộc sống. Tác phẩm nghệ thuật của một thời và cái thời của nó đã qua, tác phẩm sẽ bị quên lãng, không cần cấm đoán. Nhưng cái thời của tác phẩm đã qua mà tác phẩm vẫn được những người thời sau chấp nhận là tác phẩm đã vượt được cái thời hạn hẹp của nó để đến với mọi thời. Ca khúc Con Đường Xưa Em Đi của hai nghệ sĩ Châu Kỳ và Hồ Đình Phương là tác phẩm âm nhạc như vậy.
Giai điệu của ca khúc Con Đường Xưa Em Đi là một giai điệu đẹp, giai điệu dìu dặt của những trái tim đang thổn thức yêu đương nhưng khắc khoải trong xa cách bởi chiến tranh: Chiến trường anh bước đi / Có nàng hoen đôi mi, ngóng theo đường vắng hoe… Giai điệu ngân nga trong trái tim nhiều thế hệ sống ở miền Nam đất nước thời đất nước còn bị lưỡi gươm ý thức hệ chém đôi ở vĩ tuyến 17.
Chiến tranh đã qua. Đất nước không còn chia cắt. Giai điệu Con Đường Xưa Em Đi không những vượt giới hạn thời gian mà còn vượt giới hạn không gian, vượt vĩ tuyến 17, trở thành giai điệu quen thuộc của nhiều người Việt Nam trên cả nước, vượt biên giới quốc gia đến những nơi có người Việt sinh sống trên khắp thế giới. Dùng quyền uy nhà nước và vay mượn, bịa đặt bất cứ lí do gì để cấm đoán Con Đường Xưa Em Đi đều phơi bày nền tảng văn hóa thấp kém và sự đố kị, nhỏ nhen, hẹp hòi của một cơ quan văn hóa cấp nhà nước. Và hiệu ứng tất yếu phải đến là không những không cấm được bài hát lại làm cho bài hát bị cấm nổi tiếng hơn, nhiều người biết đến hơn, giai điệu bài hát bỗng ngân nga trong hồn nhiều người Việt Nam hơn.
Quen thói quyền uy cấm đoán thấp kém, nhỏ nhen như vậy, dù danh xưng là cơ quan văn hóa cấp nhà nước nhưng không xứng tầm cơ quan văn hóa của dân tộc Việt Nam mà chỉ là cơ quan văn hóa của mấy người cộng sản cầm quyền vốn nhỏ nhen, đố kị, chỉ quen sắt máu hận thù giai cấp, chuyên chính vô sản, nhìn nhận sản phẩm văn hóa, sự thăng hoa của tâm hồn con người bằng ý thức hệ cực đoan méo mó, bằng trận tuyến ta – địch lỗi thời. Chỉ có nhà nước không dân, không cần biết đến dân mới cấm đoán giai điệu ngân nga trong tâm hồn người dân.
Nghệ sĩ đích thực sáng tạo ra giá trị nghệ thuật chung của loài người. Nghệ sĩ Việt Nam sáng tạo ra giá trị nghệ thuật chung của dân tộc Việt Nam. Lưu Hữu Phước là người cộng sản và đang là yếu nhân trong nhà nước cộng sản ở miền Bắc. Vậy mà chính quyền Sài Gòn, một chính thể đối kháng, không đội trời chung với cộng sản vẫn lấy tác phẩm âm nhạc Tiếng Gọi Thanh Niên của Lưu Hữu Phước làm quốc ca của nhà nước Việt Nam Cộng Hòa ở nửa phía Nam đất nước. Một nhà nước như vậy xứng đáng là một nhà nước văn hóa, nhà nước của cả dân tộc Việt Nam.
Thời đất nước chia cắt Bắc – Nam, tác phẩm nghệ thuật dù sáng tạo ở miền Bắc hay miền Nam đều là giá trị Văn hóa của dân tộc Việt Nam, làm nên bộ mặt văn hóa của đất nước Việt Nam, tạo nên giá trị thẩm mỹ của con người Việt Nam. Sau năm 1975, bằng bạo lực súng đạn và nhà tù, nhà nước cộng sản Việt Nam đã giam cầm, tù đày những người dân Việt Nam sống ở miền Nam không cùng ý thức hệ cộng sản, gây nên sự chia rẽ, ly tán sâu sắc dân tộc Việt Nam cho đến nay và còn rất lâu về sau không thể hàn gắn, không thể hòa giải, hòa hợp dân tộc. Hơn 40 năm đất nước không còn chia cắt, cơ quan văn hóa của nhà nước cộng sản Việt Nam vẫn xét nét, cầm tù những tác phẩm nghệ thuật của miền Nam thời đất nước chia cắt, khoét sâu thêm sự chia rẽ, ly tán cả trong nghệ sĩ Việt Nam, cả trong nghệ thuật Việt Nam.
Ngồi ghế cao của nước, hưởng lương hậu của dân để chỉ làm những việc hại dân, hại nước như vậy. Đó là quan chức của nhà nước cộng sản Việt Nam hôm nay.

.............................. .............................. .............................. ..................

Kính,