HOÀNG LÂM

PHÁC THẢO MỘT SỐ CHÂN DUNG THƠ MIỀN NAM TRƯỚC 1975

 *

TÔ THÙY YÊN

Tiểu sử:

Tên thật: ĐINH THÀNH TIÊN

Năm sinh: 1938  Nơi sinh: Gò Vấp. Học tại Gia Định và Sài Gòn. Sáng tác từ cuối thập niên 1950. Phục vụ trong Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa từ 1963 đến 1975 với cấp bậc sau cùng là Thiếu tá Trưởng Phòng Văn Nghệ/Cục Tâm Lý Chiến. Bị cầm tù dưới chế độ cộng sản tổng cộng ba lần là 13 năm. Hiện định cư tại thành phố Houston, bang Texas, Hoa Kỳ.

Tác phẩm:

Trước năm 1975, ông chưa xuất bản một tập thơ nào, nhưng đã nổi tiếng là một trong những nhà thơ lớn của Miền Nam. Khi sang Mỹ ông mới xuất bản 2 tập thơ:

1/ THƠ TUYỂN TÔ THÙY YÊN

2/ THẮP TẠ (2004)

TÔ THÙY YÊN làm thơ rất sớm, từ những năm 1956 ông đã có mặt trên các tạp chí văn nghệ như SÁNG TẠO rồi VĂN NGHỆ, THẾ KỶ HAI MƯƠI, VĂN, KHỞI HÀNH, THỜI TẬP…Lúc đầu cùng với THANH TÂM TUYỀN làm mới thi ca bằng thơ tự do có ảnh hưởng rất lớn. Chủ đề bao quát trong thơ ông là thân phận con người trước những biến động của lịch sử.

…

Ta nghe thấy cả những âm thanh Lịch Sử thịnh nộ 
Rây lọc mơ hồ qua màn lưới an bình 
Ôi giấc mê vọng nào toan mở mang Hữu Hạn, thèm chinh phục Tương Lai 
Những cánh cửa lớn sập tung 
Một thời đại khủng khiếp? 
Thế giới làm xàm điếc lác nặng 
Khi ta chỉ ước ao ngắm nhìn toàn cảnh những con đường 
Trước khi đi trọn chúng 
Giá ta được lên cao, lên cao 
Để ngắm nhìn một lần thấu suốt Định Mệnh ta 
Trước ngày biệt nó 

…

Những tra vấn có tính chất siêu hình về sự hiện hữu của con người được thể hiện bằng những thi ảnh và ngôn ngữ đầy sáng tạo làm nên bản sắc đặc trưng. Có thể dùng hai câu thơ của ông để trả lời cho nỗi băn khoăn thường trực trong quá trình sáng tác của chính mình :

Biểu dương-hãy biểu dương cùng tận

Vinh dự lầm than của kiếp người

Càng về sau, trong những năm 70, thơ ông càng đậm đà tư tưởng đông phương đặc biệt qua những bài thơ bảy chữ như loạt bài QUỶ XƯỚNG THI,MÒN GÓT CHÂN SƯƠNG NẮNG THÁNG NĂM, EM NHỎ LÀM CHI CHIM BIỂN BẮC…Nói chung, như câu nhận định ở trang bìa sau của tập TUYỂN TẬP THƠ TÔ THÙY YÊN do edition Imn xuất bản năm 1994 tại Bonn Germany đã ghi : Thơ Tô Thùy Yên là sự phối hợp tài tình những thi tố cố hữu cuốn hút tâm hồn người đọc vào cơn lốc của những thi tứ phi thường.

TRÍCH THƠ:

NÓI MỘT MÌNH

Tôi đứng yên một đời như bắc đẩu

Trên đau buồn như trên một chiến công

Có một tập giấy dầy tôi mua về định làm nhật ký

Nhưng mấy năm rồi không viết được dòng nào

Có một quãng đời tôi để trắng

Sống cho qua

Qua

Cho qua luôn những tháng ngày còn của một đời

Những tình nghĩa không tròn

Những hận thù không trả

Những dự định không thành

Những nét mặt nhòe tan trong ký ức

Cũng cho qua

Tôi cam tâm làm thằng thất chí

Đóng cửa nằm nhà

Căn nhà không có ghế bàn như ngục thất

Những bức tường như những tấm gương soi

Tôi đối diện ngày đêm cùng ý thức

Sống chung với mình trong một tấm thân

Làm đám rong vật vờ trong vùng nước ao tù

Làm cụm mây bay vướng trên cánh rừng ảo tưởng

Làm dị điểu đậu ủ trên đỉnh núi hãi hùng

Làm tảng lửa văng lạc ngoài vô biên trừu tượng

Làm ác mộng quăng trùm lên giấc ngủ khó khăn

Tôi muốn đi khắp nơi

Vì chẳng định đi đâu

Tôi làm thơ

Vì chẳng biết làm gì

Ôi giá gặp thời

Được làm thơ bằng những từ ngữ êm đềm

Gần im lặng nhất

Mà bây giờ cũng chưa phải lúc

Được làm thơ

Coi như đi quyền trên mai hoa thung

Nên tôi biến chế hoài những bí tự

Xếp thành những bài thơ tối tăm

Đưa ra ánh sáng trần gian những u ẩn linh hồn

Tôi sống cho qua ngày ngủ cho qua đêm

Tôi chết rồi đây hơn một nửa

Những ngọn nến đời mình

Tôi đã thổi tắt từ lâu

Họa còn chăng chút hơi thừa

Ô  xoáy nước đen rờn bầy chim ăn thịt

Ngày đêm vờn lượn trên đầu tôi.

V. M. L.

Anh nhớ em anh nhớ em đến tận cùng nỗi nhớ

Những đêm nào như đêm nay

Đất trời thao thức

Mấy đại dương gió ập về chảy ngập không gian

Quấn siết ngôi nhà anh như con trăn lồng lộn

Em chết rồi ư? Anh sống ư?

Anh nhớ em đêm nay như những đêm nào

Gió xối xả

Gió muôn trùng xối xả

Như cuốn phăng đi trời đất khỏi nơi đây

Cây cối vặn mình vút lên như cái xoáy

Cây cối xoay tròn mờ ảo như con quay

Em chết rồi em chết rồi anh tự nhủ

Anh tự nhủ hoài vẫn chưa tin

Lẽ nào lẽ nào như thế được

Chuyến xe lửa em đi trúng mìn bật tung như con sâu

Như con sâu nhỏ mọn trợt chân trên cuống lá trơn lùi

Vậy là em đã chết

Em đã chết em đã chết

Ngoài miền Trung

Xứ sở những cây dừa phù thủy xõa tóc hú cuồng phong

Những bờ cát thau những trái núi chì

Con đường sắt dài xương sống quê hương

Em đã chết lẽ nào em đã chết

Em có biết gì đâu

Vì sao em lại chết

Chết trên xe lửa trúng mìn chết vô tình cho lịch sử

Và phải anh còn sống đêm nay như những đêm nào

Thấp thỏm đi dây trên lằn ranh sống chết chông chênh

Quờ quạng gắp tay tìm chỗ bấu

Những đêm nào như đêm nay

Trời mù sao trăng dấu mặt

Ngôi nhà rên rỉ ngất từng cơn

Anh nhớ em anh nhớ em đến tận cùng nỗi nhớ

Những đoàn tàu gió chạy qua đây

Muôn trùng ồ ạt

Nghiến rít hai đường cây

Những đêm nào như đêm nay

Anh tự hỏi

Em chết rồi ư? Anh sống ư?

Tập san VĂN NGHỆ

  

TRƯỜNG SA HÀNH

Toujours il y eut cette clameur, 
toujours il y eut cette fureur… 
Saint John Perse

Trường Sa! Trường Sa! Đảo chuếnh choáng! 
Thăm thẳm sầu vây trắng bốn bề. 
Lính thú mươi người lạ sóng nước, 
Đêm nằm còn tưởng đảo trôi đi. 

Mùa Đông Bắc, gió miên man thổi 
Khiến cả lòng ta cũng rách tưa. 
Ta hỏi han, hề, Hiu Quạnh lớn 
Mà Hiu Quạnh lớn vẫn làm ngơ. 

Đảo hoang, vắng cả hồn ma quỷ. 
Thảo mộc thời nguyên thủy lạ tên 
Mỗi ngày mỗi đắp xanh rờn lạnh 
Lên xác thân người mãi đứng yên. 

Bốn trăm hải lý nhớ không tới. 
Ta khóc cười như tự bạo hành, 
Dập giận, vác khòm lưng nhẫn nhục, 
Đường thân thế lỡ, cố đi nhanh. 

Sóng thiên cổ khóc, biển tang chế. 
Hữu hạn nào không tủi nhỏ nhoi? 
Tiếc ta chẳng được bao nhiêu lệ 
Nên tưởng trùng dương khóc trắng trời. 

Mùa gió xoay chiều, gió khốc liệt, 
Bãi Đông lở mất, bãi Tây bồi. 
Đám cây bật gốc chờ tan xác, 
Có hối ra đời chẳng chọn nơi? 

Trong làn nước vịnh xanh lơ mộng, 
Những cụm rong óng ả bập bềnh 
Như những tầng buồn lay động mãi 
Dưới hồn ta tịch mịch long lanh. 

Mặt trời chiều rã rưng rưng biển. 
Vầng khói chim đen thảng thốt quần, 
Kinh động trời đất như cháy đảo. 
Ta nghe chừng phỏng khắp châu thân. 

Ta ngồi bên đống lửa man rợ, 
Hong tóc râu, chờ chín miếng mồi, 
Nghe cây dừa ngất gió trùng điệp 
Suốt kiếp đau dài nỗi tả tơi. 

Chú em hãy hát, hát thật lớn 
Những điệu vui, bất kể điệu nào 
Cho ấm bữa cơm chiều viễn xứ, 
Cho mái đầu ta chớ cúi sâu. 

Ai hét trong lòng ta mỗi lúc 
Như người bị bức tử canh khuya, 
Xé toang từng mảng đời tê điếng 
Mà gửi cùng mây, đỏ thảm thê. 

Ta nói với từng tinh tú một, 
Hằng đêm, tất cả chuyện trong lòng. 
Bãi lân tinh thức, âm u sáng. 
Ta thấy đầu ta cũng sáng trưng. 

Đất liền, ta gọi, nghe ta không? 
Đập hoảng Vô Biên, tín hiệu trùng. 
Mở, mở giùm ta khoảng cách đặc. 
Con chim động giấc gào cô đơn. 

Ngày. Ngày trắng chói chang như giũa. 
Ánh sáng vang lừng điệu múa điên. 
Mái tóc sầu nung từng sợi đỏ 
Kêu dòn như tiếng nứt hoa niên. 

Ôi lũ cây gầy ven bãi sụp, 
Rễ bung còn gượng cuộc tồn sinh, 
Gắng tươi cho đến ngày trôi ngã 
Hay đến ngày bờ tái tạo xanh. 

San hô mọc tủa thêm cành nhánh. 
Những nỗi niềm kia cũng mãn khai. 
Thời gian kết đá mốc u tịch, 
Ta lấy làm bia tưởng niệm Người. 
3-1974

Tập san VĂN 

CHIỀU TRÊN PHÁ TAM GIANG 

Phá Tam Giang ngày rày đã cạn. 
Ca Dao

1. 

Chiếc trực thăng bay là mặt nước 
Như cơn mộng nhanh. 
Phá Tam Giang, phá Tam Giang, 
Bờ bãi hỗn mang, dòng bát ngát, 
Cát hôn mê, nước miệt mài trôi. 
Ngó xuống cảm thương người lỡ bước, 
Trời nước mông mênh, thân nhỏ nhoi. 
Phá Tam Giang, phá Tam Giang. 
Nhớ câu ca dao sầu vạn cổ. 
Chiều dòn tan, nắng đọng nứt ran ran. 
Trời thơm nước, thơm cây, thơm xác rạ, 
Thơm cả thiết tha đời. 
Rào rào trận gió nhám mặt mũi. 
Rào rào trận buồn ngây chân tay. 

Ta ngó thấy ghe thuyền quần tụ 
Từng đoàn như trẻ nhỏ ghê ma. 
Ta ngó thấy thùy dương gãy rủ 
Từng cây như nỗi bất an già. 
Ta ngó thấy rào chà cản nước 
Từng hàng như nỗ lực lao đao. 
Ta ngó thấy nhà cửa trốc nóc 
Từng ngôi như mặt đất đang gào. 
Vì sao ngươi tới đây? 
Hỡi gã cộng quân sốt rét, đói, 
Xích lời nguyền sinh Bắc, tử Nam. 
Vì sao ta tới đây? 
Lòng xót xa, thân xác mỏi mòn, 
Dưới mắt người làm tên lính ngụy. 

Ví dầu ngươi bắn rụng ta 
Như tiếng hét 
Xé hư không bặt im, 
Chuyện cũng thành vô ích. 
Ví dầu ngươi gục 
Vì bom đạn bất dung, 
Thi thể chẳng ai thâu, 
Nào có chi đáng kể. 
Nghĩ cho cùng, nghĩ cho cùng, 
Ví dầu các việc ngươi làm, các việc ta làm 
Có cùng gom góp lại, 
Mặt đất này đổi khác được bao nhiêu? 
Ngươi há chẳng thấy sao 
Phá Tam Giang, phá Tam Giang ngày rày đâu đã cạn? 

Ta phá lên cười, ta phá lên cười 
Khi tưởng tượng ngươi cùng ta gặp gỡ 
Ở cõi âm nào ngươi vốn không tin, 
Hỏi nhau chơi thỏa chút tính bông đùa: 
Ngươi cùng ta ai thật sự hy sinh 
Cho tổ quốc Việt Nam – một tổ quốc…? 
Các việc ngươi làm, 
Ngươi tưởng chừng ghê gớm lắm. 
Các việc ta làm, 
Ta xét thấy chẳng ra chi. 
Nên ngươi hăng điên, còn ta ảm đạm 
Khi cùng làm những việc như nhau. 

Ta tự hỏi vì sao, 
(Còn ngươi, có bao giờ ngươi tự hỏi?) 
Và ta tự trả lời. 
(Có bao giờ ngươi tự trả lời?) 
Chúng ta khác nào cánh quạt phi cơ 
Phải quạt, phải quạt 
Chỉ vì nó phải quạt. 
Ta thương ta yếu hèn. 
Ta thương ngươi khờ khạo. 
Nên cả hai cùng cam phận quay cuồng, 
Nên cả hai cùng mắc đường Lịch Sử, 
Cùng mê sa một con đĩ thập thành. 

Chiều trên phá Tam Giang rộn ràng tiếng chiến trận. 
Chiều trên phá Tam Giang im lìm âm cảm thông. 

2. 

Chiều trên phá Tam Giang 
Anh sực nhớ em 
Nhớ bất tận. 

Giờ này thương xá sắp đóng cửa. 
Người lao công quét dọn hành lang. 
Những tủ kính tối om. 
Giờ này thành phố chợt bùng lên 
Để rồi tắt nghỉ sớm. 
(Sài Gòn nới rộng giờ giới nghiêm. 
Sài Gòn không còn buổi tối nữa). 
Giờ này có thể trời đang nắng. 
Em rời thư viện đi rong chơi 
Dưới đôi vòm cây ủ yên tĩnh 
Viền dòng trời ngọc thạch len trôi. 

Nghĩ tới ngày thi tương lai thúc hối, 
Căn phòng cao ốc vàng võ ánh đèn, 
Quyển sách mở sâu đêm. 
Nghĩ tới người mẹ đăm chiêu, đứa em quái quỷ. 
Nghĩ tới đủ thứ chuyện tầm thường 
Mà cô gái nào cũng nghĩ tới. 
Rồi nghĩ tới anh, nghĩ tới anh 
Một cách tự nhiên và khốn khổ. 
Giờ này có thể trời đang mưa. 
Em đi nép hàng hiên sướt mướt, 
Nhìn bong bóng nước chạy trên hè 
Như những đóa hoa nở gấp rút. 
Rồi có thể em vào một quán nước quen 
Nơi chúng ta thường hẹn gặp, 
Buông tâm trí bập bềnh trên những đợt lao xao 
Giữa những đám ghế bàn quạnh quẽ. 

Nghĩ tới anh, nghĩ tới anh, 
Cơn nghĩ tới không sao cầm giữ nổi 
Như dòng lệ nào bất giác rơi tuôn. 
Nghĩ tới, nghĩ tới một điều hệ trọng vô cùng 
Của chiến tranh mà em không biết rõ. 
Nghĩ tới, nghĩ tới một điều hệ trọng vô cùng 
Một điều em sợ phải nghĩ tới. 
Giờ này thành phố chợt bùng lên. 

Chiều trên phá Tam Giang 
Anh sực nhớ em 
Nhớ bất tận. 

Anh yêu em, yêu nuối tuổi hai mươi 
Rực chiếu bao nhiêu giấc mộng đua đòi 
Như những mặt trời con thật dễ thương 
Sẽ rơi rụng dọc đường lên dốc tuổi, 
Mỗi sáng trưa chiều tối đêm khuya. 
Anh yêu em, yêu nuối tuổi hai mươi, 
Coi chuyện đó như lần đi tuyệt tích 
Trong nước trời lãng đãng nghìn trùng, 
Không nghe thấy cả tiếng mình độc thoại. 
Anh yêu em, yêu nuối tuổi hai mươi, 
Thấy trong lòng đời nở thật lẻ loi 
Một cành mai nhị độ. 
Thấy tình yêu như vận hội tàn đời 
Để xé mình khỏi ác mộng 
Mà người đàn ông mê tưởng suốt thanh xuân. 

Ôi tình yêu, bằng chứng huy hoàng của thất bại! 

3. 

Chiều trên phá Tam Giang, 
Mày nhìn con nước xiết 
Chảy băng bờ bãi ngổn ngang câm. 
Nghĩ tới, nghĩ tới những công trình mày có thể hoàn thành 
Mà rồi mày bỏ dở. 
Nghĩ tới kiếp người đang lỡ độ đường 
Trên mịt mùng nghi hoặc. 
Nghĩ tới thanh xuân mất tích tự đời nào 
Còn lưu hậu chua cay hoài vọng. 
Nghĩ tới khu vườn ẩn cư cỏ cây khuất lấp, 
Căn nhà ma ám chầy ngày gió thổi miên man 
Đụt tuổi già bình an vô tích sự 
Như lau lách bờm sờm trên mặt sông nhăn 
Cùng cái chết. 
Cái chết lâu như nỗi héo hon dần 
Làm chính mình bực bội. 
Gió muôn ngàn năm thổi lẽ tuần hoàn 
Cho cỏ cây thay đời đổi kiếp. 
Và mày kinh sợ nghe nhắc điều vượt sức bình sinh 
Bởi mày không đủ dạn dày trình diễn tới lui cơn thất chí 
Như gã hề cuồng mưu sinh giữa chốn đông người 
Với từng ấy tấn tuồng bần tiện 
Rút ra từ lịch sử u mê. 
Gió thổi thêm đi, gió thổi thêm đi 
Cho cỏ cây mau chết, mau hồi sinh. 
Mày mặc kệ. 

Chiều trên phá Tam Giang 
Có gã hề cuồng buông tiếng cười lạnh rợn 
Khiến bầy ác thú mà lịch sử sanh cầm cũng chợt hãi hùng 
Dớn dác ngó. 
6-1972 

Tập san THỜI TẬP

Người Ngoài Hoang Đảo

Việc lớn không thành

Chí lớn không tan

Hận lớn không nguôi

Thân giam đảo hoang

Bốn bề biển xanh

Một mái tóc vàng

Nước đựng ống tre

Cơm đựng vỏ sò

Xương đựng da nhăn

Ngày tháng lê thê

Mưa nắng thay phiên

Gió mùa đổi hướng

Cười khóc một mình

Tâm sự ai hay

Cụm mây trôi qua

Đâu còn thấy lại

Chim bay giăng giăng

Sáng sớm chim đi

Chiều tối chim về

Đôi cánh thong dong

Ta ngắm đôi chân

Thời gian quá dài

Cuộc đời quá ngắn

Muốn nhớ không nhớ

Muốn quên không quên

Núi đã đập tan

Hận chẳng hạ mòn

Sầu không nát vụn

Ta ngắm đôi tay

Tên họ một người

Lược sử một đời

Khắc trong vách núi

Ghi trên thân cây

In vào vĩnh cửu

Thách thức hư vô

Trăn trối thời gian

Xương mòn thịt nát

Trả ta cho đời

Trả ta cho người

Trả ta cho ta

Mặt vợ đã quên

Mặt con chưa biết

Mặt ta rữa dần

Những người ở lại

Một kẻ ra đi

Chết có gặp nhau

Địa ngục nơi nào

Vong linh thong dong

Đầu ghềnh cuối bãi

Đứa con lớn khôn

Xe tuột dốc mòn

Mặt trời đủng đỉnh

Mặt trăng lênh đênh

Thủy triều tầng tầng

Cây đứng trơ vơ

Bóng rợp xoay quanh

Lá cành biến sắc

Thương ai thương ai

Hữu hạn van nài

Vô hạn làm ngơ

Sống ở nơi đây

Chết về tận đâu

Còn gì nối tiếp

Hỏi ai hỏi ai

Trăm năm núi câm

Đời đời biển kín

Mây ơi chim ơi

Mây còn trôi đi

Chim còn bay đi…

Tuần báo KHỞI HÀNH

EM NHỎ, LÀM CHI CHIM BIỂN BẮC

Em nhỏ, làm chi chim biển Bắc 
Xa rồi đám lửa cuối thiên thu 
Cửa thần phù dựng trường sơn sóng 
Mỗi ngọn xô chìm một giấc mơ

Ôi những con đường đến tự đâu 
Một lần gặp gỡ ngã tư nào 
Rồi trong vô hạn chia lìa miết 
Có cuốn theo mình bụi của nhau?

Biệt xứ ra đi, trời bắt tội 
Dài tơ tưởng rụng tóc mai xanh 
Trôi mòn vóc đá tào khê thức 
Nhướng mỏi ngàn sao đáy lặng thinh

Còn anh hệ lụy chằng trăm rễ 
Cam phận cây rừng tối đẫm rêu 
Nấm tủa tầng tầng thân mục tới 
Như mùa hoa trối tuổi già xiêu

Em đẩy làm chi cửa não nề 
Bản lề khô kẽo kẹt hôn mê 
Nhện giăng tơ mốc nhà hoang lạnh 
Tiếng gọi rền vang gỗ đá ê

Dựng dậy hồn oan dĩ vãng nào 
Con chim thần thoại mắt khoen sâu 
Giật mình như đã ngàn năm ngủ 
Giũ bụi lông, cất khản tiếng gào

Có nhớ không em rừng bóng lạnh 
Gốc cây ngời giọt nắng sao thưa 
Gió ru mê mệt trưa tàn tạ 
Hạnh phúc đùa xa tiếng thực hư

Khép mắt cho hồn bay diệu vợi 
Mà yêu đến khóc, đến u mê 
Để khi mở mắt, ta nhìn thấy 
Cả cuộc đời ta có đáng chi

Cây rách sâu thân chắt giọt lòng 
Nghiệp hờn trả nghĩa đất bao dung 
Mùa hè cháy hực cơn cuồng nộ 
Ồ, máu thơm còn ứa chẳng ngưng

Đồi lộng đưa nhau xuống cuối ngày 
Thấy âu sầu hiện mỗi thân cây 
Cỏ cao quấn quíu chân chùng bước 
Ghim xót xa đầy vạt áo bay

Làm sao đi hết những con đường 
Gió với cây cùng khóc hợp tan 
Mỗi đóa hoa trên đồng chói lọi 
Cũng xui phù thế ngậm ngùi thân

Cầu hân hoan chết như mưa lũ 
Nước kéo nhau đi trẩy khắp miền 

Còn vọng hằng hà sa số kiếp 
Lai sinh trời đất cũ chưa quên

Tập san VĂN

Và rồi tất cả sẽ nguôi ngoai 

S’en aller! S’en aller! Parole de vivant! 
Saint John Perse 

Ra đi như nước ao lền đặc 
May gặp ngày mưa lớn thoát tràn, 
Râu tóc rạng ngời, gậy trúc bóng, 
Nẻo thơm trần thế, gió hân hoan. 

Ra đi như một bình minh lạ 
Trên kỷ nguyên chưa kịp hiện hình. 
Thi sĩ Bắc, Nam đều chết rạp. 
Ba trăm năm lịch sử làm thinh. 

Ra đi như một âm thanh sáng 
Xuyên suốt tâm linh, dội cảm sầu. 
Hỡi gã du hành, hãy cất tiếng 
Bài ca thiên cổ chẳng thành câu. 

Tự do, ta thết mừng điên đảo 
Cuộc tiệc trăm năm nhục thánh thần 
Dưới bóng bao trùm hạt cát tỏa 
Đền rêu, miếu cỏ lạnh ma hoang. 

Con đường vô định chưa ai tới 
Hay tới nơi, thôi chẳng trở về. 
Hỡi gã du hành, hãy nói lại 
Những điều ngươi thoáng thấy như mê. 

Ta mò đoán nghĩa dòng hư tự 
Mòn nét trong thiên địa ngập ngừng. 
Ta thấy mặt tinh cầu xếp nếp 
Như lằn nhăn tuổi tác hư không. 

Những người thuở trước giương cung cứng, 
Cưỡi ngựa điên, hoa kích ngàn cân, 
Một trận tan tành ba triệu địch, 
Nửa chiều chết đứng hận giai nhân. 

Những người thuở trước đi tìm mộng, 
Lạc suối mê, hoa giạt ngược dòng, 
Theo tiếng kinh quan san biệt dạng, 
Buộc sầu, xõa tóc, thả thuyền rong. 

Những người thuở trước say vô hạn, 
Mơ thuốc trường sinh lạc xác phàm, 
Níu cánh chim bằng qua biển gió. 
Cây minh linh tốt mấy ngàn năm. 

Những người thuở trước tham chung đỉnh, 
Áo mũ xênh xang chốn ngọ môn, 
Sơ thất, thương thay thân xuống lính, 
Đày ra quan ngoại, chết không chôn. 

Những người thuở trước như là mộng, 
Diễm tuyệt dung nhan thảo mộc sầu. 
Hương phấn bay lừng xa khỏi kiếp, 
Tiếng cười xé rách núi sông đau. 

Những người thuở trước bây giờ lạc 
Trong dã sử nào như bóng mây, 
Trong trí nhớ nào như giọng hát. 
Hỡi ôi, trời đất lạnh tình thay! 

Hỡi ôi, gió nổi lên cùng khắp, 
Giục gã du hành rảo bước thôi! 
Ta uống giếng hoang, ăn trái lạ, 
Tâm hồn mãi mãi mới tinh khôi. 

Nhiều khi ta ngước lên ngơ ngẩn, 
Nghe tiếng chim quen bay trớt qua, 
Bóng thoáng như bàn tay dịu mát 
Lau nhanh hơi mỏi mặt mày ta. 

Hoàng hôn xô bóng ta trên cát, 
Ta lớn lao và ta cô đơn, 
Ngưỡng mộ cây xương rồng gắng gượng, 
Thân trần đứng lẻ giữa đồng trơn. 

Bình minh như một làn da phỏng. 
Ta dạo men bờ sóng tuyệt mù, 
Cảm phục bồi hồi biển nhẫn nại 
Bắt đầu mãi mãi lượn thiên thu. 

Biểu dương – hãy biểu dương cùng tận 
Vinh dự lầm than của kiếp người 
Hi hữu một lần trên trái đất 
Và rồi tất cả sẽ nguôi ngoai. 

7-1972 


Hoàng Lâm
(Nguyễn Thanh Châu gởi)



                           *