HOÀNG LÂM

PHÁC THẢO MỘT SỐ CHÂN DUNG THƠ MIỀN NAM TRƯỚC 1975

 *

HOÀNG ANH TUẤN


hoàng anh tuấn

  

TIỂU SỬ:

Tên thật: HOÀNG ANH TUẤN

Nơi sinh: HÀ NỘI

Năm sinh: 7/5/1932

Năm mất: 1/9/2006 tại SAN JOSE, CALIFORNIA, HOA KỲ

TÁC PHẨM:

Thơ:

Về PROVINS ( in tại PHÁP năm 1952 )

Yêu em, Hà Nội và Những Bài Thơ Khác ( in tại HOA KỲ năm 2004 )

HOÀNG ANH TUẤN du học tại PHÁP từ năm1949 đến năm 1958 mới trở về Việt Nam. Ông đã in tập thơ VỀ PROVINS tại PHÁP năm 1952 nhưng trong nước ít ai biết đến. Cùng với NGUYÊN SA, CUNG TRẦM TƯỞNG lúc về  đều có ý muốn làm mới thi ca, muốn đem những điều thâu hoá từ tây phương du nhập vào đất nước. Trong thơ, chất lãng mạn kết hợp tính hiện sinh làm nên bản sắc của ông.

 

Em dấu đi những nỗi lòng vỡ rạn

Anh cũng thề dấu hết gió mưa đi

Bao nhiêu ánh đèn rũ rượi tái tê

Những ngõ vắng tối tăm anh dấu hết

Công chúng còn biết đến ông nhiều qua bản nhạc Mưa Sài Gòn, Mưa Hà Nội của Phạm Đình Chương với lời thơ tha thiết. Ông cũng là một trong những người làm mới thơ lục bát hiện đại. Những câu thơ sáu tám  làm bằng những thi ngữ rất gợi hình, nó hiện thực và xác thịt hơn thời tiền chiến.

Xin em xanh mắt tủi hờn

Mây vuông mái tóc gió tròn khung môi

…

Xin em ham muốn khởi đầu

Đam mê bén nhọn xuyên vào bài thơ

Ngoài ra, HOÀNG ANH TUẤN được xem là một nghệ sĩ đa tài như viết kịch, làm đạo diễn phim ( Ngàn Năm Mây Bay, Hai Chuyến Xe Hoa, Xa Lộ Không Đèn... )

 

TRÍCH THƠ:

MỘT NỬA

Tôi nói: màu son của móng tay,
Tôi nói: màu xanh của áo bay,
Tôi nói: tôi còn chưa bán hết,
Một phần thơ dại tuổi hai mươi 

Tôi nói: mắt em còn nũng nịu,
Tôi nói: mắt em còn của tôi,
Tôi nói: -Thở dài không nói nữa
E mình đồng lõa với xa xôi

E có tiếng đàn vỡ làm hai,
E mỗi câu thơ có then gài,
E thấy linh hồn mình mắc cạn
E mình đâm ghét tuổi hai mươi

Trời có mưa đâu mà nhìn mây?

Trời có nắng đâu mà nhìn cây?

Tóc có dài đâu mà ước hẹn?

Tóc có dài đâu mà lạnh vai?

Ngày có buynh-đinh ngăn mặt trời

Lấy nắng đâu mà nói nhạt phai?

Đêm có ánh đèn tranh nhau sáng

Lấy đâu bóng tối hẹn ngày mai?

Mà ngày mai mình vẫn còn say

Vẫn tưởng yêu em là yêu ai

Mà ngày mai vẫn quên ngày tháng

Vẫn nhầm chủ nhật là thứ hai

Vẫn hẹn về thăm tuổi hai mươi

Thăm một lần, chỉ một lần thôi

Để vẫn mang theo nhiều thắm thiết

Rồi bỏ vương như ống sáp môi

Để em làm biếng không tìm nữa

Mua màu đỏ chát – màu đỏ tươi

Để tôi nói khẻ: thôi đành vậy

Bữa nào mình viếng tuổi hai mươi.

Tập san HIỆN ĐẠI

CÒN LẠI

Bước rất nhẹ như mây mềm dưới gót
E nắng buồn làm rối tóc mưa ngâu
Em tìm anh nước uốn nhịp ven cầu
Năm tháng cũ rợn tình xưa tỉnh thức
Em vẫn bé, anh vẫn còn ngây ngất
Màu áo hường còn gợn bóng âm thanh
Mắt thuyền qua nên nón vẫn nghiêng vành
Chân cuống quýt nên guốc ròn gõ cửa
Anh mở vội cả nghìn lần hớn hở
Cho hồn nhiên, mắc cở với hoài nghi
Em cúi đầu và lặng lẽ bước đi
Từ hôm ấy cửa nhà anh bỏ ngỏ

Bước rất nhẹ như hường qua sắc đỏ
Như màu trời len lén bước vào xanh
Như thời gian vò nát lá thư tình
Bước rất nhẹ như vẫn còn đứng lại

Bước rất nhẹ như mùa thu con gái
Như bàn tay khẽ hái tiếng đàn tranh
Như chưa lần nào em nói: yêu anh
Như mãi mãi anh còn nguyên thương nhớ
Bước nhè nhẹ như bóp mềm hơi thở
Như ngập ngừng chưa nỡ xé chiêm bao
Em có về ăn cưới những vì sao
Để chân bước trên giòng sông loáng bạc

Ở một chỗ tưởng chừng như đi lạc
Yêu một người mà cảm thấy mênh mông
Em đi ngang nhịp bước có lạnh lùng
Mà sao vẫn y nguyên bài thơ cũ?

Vẫn lặng lẽ để anh nghe vừa đủ
Vẫn thờ ơ cho rủ hết màn the
Vẫn mỉm cười rồi vẫn lấy tay che
Cho cặp mắt bỗng nhiên mười sáu tuổi
Tay vụng quá nên thư không viết nổi
Mực trong bình như cẩm thạch ngẩn ngơ
Giấy trắng tinh đem bóc nhẹ từng tờ
Tầu bay giấy ngượng ngùng bay qua cửa!

Em nguyên vẹn là bài thơ bé nhỏ
Anh còn nguyên là một kẻ yêu em
Em đi ngang xin ráng bước cho êm
Đừng đánh thức thời gian đang ngủ kỹ
Đừng đẹp quá để anh đừng rối chỉ
Lấy gì đây khâu vá lại tình xưa?
Có đi ngang xin chọn lúc bất ngờ
Đừng nói trước để anh buồn vơ vẩn

Có đi qua xin em đừng đánh phấn
Tóc buông rèm lúa tuổi thích ô mai
Mắt vương tơ của những phút học bài
Tay khéo léo khi đánh chuyền với bạn

Em dấu đi những nỗi lòng vỡ rạn
Anh cũng thề dấu hết gió mưa đi
Bao nhiêu ánh đèn rũ rượi tái tê
Những ngõ vắng, tối tăm anh dấu hết. 

MƯA SÀI GÒN, MƯA HÀ NỘI

Mưa hoàng hôn 
Trên thành phố buồn gió heo may vào hồn 
Thoảng hương tóc em ngày qua 
Ôi người em Hồ Gươm về nương chiều tà 
Liễu sầu úa thềm cũ nằm mơ hiền hoà 
Thương màu áo ngà 
Thương mắt kiêu sa 
Hiền ngoan thiết tha 
Thơ ngây đôi má nhung hường 
Hà thành trước kia thường thường 
Về cùng lối đường 
Khi mưa buốt, lạnh mình ướt 
Chung nón dìu bước 
Thơm phố phường. 
Mưa ngày nay 
Như lệ khóc phần đất quê hương tù đày 
Em ngoài ấy còn nhớ hẹn xưa miệt mài 
Giăng mắc heo may 
Sầu rơi ướt vai 
Hồn quê tê tái 
Mưa mùa thu 
Năm cửa ô sầu hắt hiu trong ngục tù 
Tủi thân nhớ bao ngày qua 
Mưa ngùi thương nhòa trên dòng sông Hồng Hà 
Liễu sầu úa thềm cũ nằm mơ hiền hoà 
Đau lòng Tháp Rùa 
Thê Húc bơ vơ 
Thành đô xác xơ 
Cô liêu trong nỗi u hoài 
Lòng người sống lạc loài 
Thê lương mềm vai gầy 
Bao oan trái 
Dâng tê tái 
Cho kiếp người héo mòn tháng ngày. 
Mưa còn rơi 
Ta còn ước rồi nắng yêu thương về đời 
Vang trời tiếng cười 
Ấm niềm tin hồn người 
Mây trắng vui tươi 
Tình quê ngút khơi 
Tự do phơi phới

ĐIỆU NHẠC TẮT ĐÈN

Trong bóng tối buồn như màu tóc rụng của điệu nhạc tắt đèn lần đầu tiên tôi thở bằng hơi em lần đầu tiên tôi ngã mình trên những vì sao đã chết gặp nhau trong vũ phiếu vo tròn lòng tráo trân giải rộng bước chân hút lấy bước chân theo điệu nhạc tắt đèn theo tiếng kèn van nài vài ly rượu mạnh theo tiếng khóc đâm chồi từ đáy phổi rướn lên người nhạc sĩ oặn mình  nhắm mắt lần đầu tiên khắp ngực tôi rồn chảy nhịp tim em bóng tối nửa vời quay lưng ra ánh sáng Gặp nhau cho lạnh tê vũng nhạc cho hàng mi không ngăn nổi mắt nhìn nhau cho đôi môi gọt mòn từng mức rượu cho tôi nói và cho em không hiểu - hay hiểu rồi nhưng cố ý làm ngơ? - để tôi chiêm bao ngâm trọn một bài thơ 5000 chữ bằng tên em nối lại 5000 chữ đo 5000 tê dại tiêm mỗi đêm vào những móng tay cong Dù ly nước trà đá lạnh  không gạn nổi màu son nhưng đã mài dần những bài thơ ngàn lần em hẹn viết (những bài thơ chót biến thành cuộc đời - cuộc đời mồ côi thơ -) dù vỏ lạc rang có họp thành cuồng phong cũng không xé nổi lớp vải mềm buộc sát lấy mình em nhưng đã làm đục khàn câu nói: em yêu anh  em không là cô nữ sinh đọc thơ người yêu giữa hai trang nhật ký tôi không là học sinh trọn ngày chờ nhau bên cửa sổ trọn ngày khao khát em đi ngang vì trà đá và vỏ lạc rang đã biến tình yêu thành một thứ trò đùa nhọn hoắt điệu nhạc tắt đèn đã thấm vào người tôi nên tôi nhìn em qua bài blue què quặt nên tôi nhìn em qua cửa kính vỡ tung bước chân êm êm slow nhưng mắt nhìn: callypso! Chúng mình đã nói với nhau bằng tiếng nói của sự thực hỗn hào bằng tiếng nói cởi truồng sống sượng bằng tiếng nói bẩn nhơ - tiếng nói không đánh phấn, thoa son, không đeo mặt nạ  chúng mình đã dùng những lời cống rãnh những hình ảnh của xe rác loạn màu vì em và vì tôi vì chúng mình chỉ xa nhau một chiều dài đường chỉ nhỏ em cầm một đầu tôi cầm một đầu nét chỉ gầy căng thẳng như những lời chúng mình mở rộng cho nhau xem Tôi chỉ muốn em cười sau mẩu khói thuốc vặn mình nghiêng ngả để quanh chúng ta thành hải cảng về khuya để một giờ lên cạn tôi tìm em như thuở trước tìm em (tìm em vì thói quen nghiện ngập) tuy đã nhàu hy vọng tuy đã rách chờ trông tuy biết em đang chết mòn, trong nhà lao ngỏ cửa xanh đỏ, tắt đèn theo điệu nhạc tôi vẫn tìm em để hôm nay em đến tìm tôi màu khăn san lưới lấy màu tóc lạnh và nụ cười xanh lóe sáng sau một lớp sương mềm và ngọn đèn pha chột mắt nhìn trộm hai đứa chúng mình yêu nhau! Tôi đánh lừa tôi cho trọn bài thơ: tôi yêu em từ vần lục bát đầu tay từ bài thất ngôn vỡ luật từ bài thơ tôi không biết gửi ai từ bài thơ tôi đưa nhầm cho một người thiếu nữ - không thể là em -  từ bài thơ buồn như ánh đèn khuya lúc tôi đưa em về qua trăm phố vắng vắng như lòng hai đứa ngồi bên nhau Cho tới khi ngã ngửa ánh đèn xanh tôi thầm khen em đẹp tất cả thơ có cỏ mượt chạy hoang có cầu quay hoen rỉ có đường mòn bánh xe có em (vẫn buồn như tôi yêu) có bàn tay em gập ghềnh tự ái tôi băng ngang niềm vui cho tới khi điệu-nhạc-tắt-đèn ngăn cách chúng ta Và bất ngờ tôi yêu em qua điệu-nhạc-tắt-đèn ngắn ngủi khi đưa em về qua trăm phố vắng tôi viết vội bài thơ lên những ánh đèn khuya.  Tập san SÁNG TẠO   BÀI CA DAO SAU NÀY Buồn lên thềm đá  Lạnh hai bàn chân  Buồn lên bậc đá  Mỏi hai bàn chân  Buồn ôm cành gai  Ngón tay có sương  Buồn ôm cành gai  Bàn tay có sương  Buồn xuống đáy hồ  Cay hai hàng mi  Buồn dưới đáy hồ  Ướt hai hàng mi  Con chim khung cửa  Buồn từng câu thơ  Con chim khung cửa  Buồn cả bài thơ  Buồn trên giây thép  Nhớ theo chiều dài  Buồn nơi môi em  Buồn trên tay anh  Bốn bàn chân buồn  Leo từng bậc thang. Tập san HIỆN ĐẠI Tiễn Biệt ĐINH HÙNG Mây hờn tuổi giăng ngang trời khoé mắt  Sương tái tê buộc thắt mặt trời môi  Tóc cuồng phong giẫy giụa sợi chông gai  Níu bước riêng tư hành hương sầu muộn  Rét mướt hiện về ngón tay mê sảng  Dìu nghẹn ngào vô lãnh địa hoàng hôn  Thơ rưng rưng nở những đoá thương buồn  Hương cảm động ngát thơm vùng kỉ niệm  Nghe quyến rũ dương cầm da thịt mịn  Cởi hồn nhiên từng đoản khúc mơn man  Xao xuyến ươm mời cẩm thạch dung nhan  Nghe rạo rực chùm đê mê chín rụng  Hơi thở mềm hơi rêu rừng ướt mọng  Lụa vòng ôm và nhung gấm môi hôn  Cào cấu mảnh chai nhức buốt quay tròn  Trong nhọn hoắt những niềm đau sắc cạnh  Mệt mỏi vươn vai lưng mòn mọc cánh  Bay âm thầm về cuối tận trời đen  Thôi giã từ nhau thớ đất đang mềm  Rồi xua đuổi lần lần cơn mê sảng. 8/1967 Tập san VĂN Ý QUA Lá vườn múc cạn hồn đêm Trăng ôm tưởng nhớ, gió chuyền cảm thông Môi say gói lấy môi buồn Đôi bàn tay úp lên còn bơ vơ Gió từ kẻ lụa khe tơ Ban đi ngàn rộng cỡi bờ dặm khơi Kề yêu loãng nét lông mày Đục lờ mỗi nhịp thở dài gởi trao Sóng đàn gợn ngón tay phao Tóc mềm chợt thấy lã vào dư hương. GIẤC NHỎ Khi em khép nhẹ hàng mi Là ngàn sao lại trở về cõi đêm Hững hờ từng vũng sương hoen Cỏ ôm đất lạnh cây nghiêng bóng sầu Ngón tay lần chuỗi đêm thâu Nghe đìu hiu tóc trên đầu úa xanh Đợi chiêm bao tới neo thuyền Bao nhiêu kè đá trong mình mọc rêu Trở vai cho mộng tím đều Chợt con bướm nhẹ bay theo giấc vàng Khi em mở mắt ngỡ ngàng Ngàn sao trời vội kết hàng trên mi. Tuần báo KHỞI HÀNH DẠ KHÚC CHO ĐÀN ĐỘC HUYỀN Mở Không gian loãng tiếng gọi đò Xuôi vai chiều xuống gần đo bãi liền Lạnh lùng vươn nhánh sông nghiêng Mênh mông trời phút mù đêm khởi đầu Vô Hơi may nhòa nhạt vầng cao Âm thanh nhỏ giọt đàn bầu trong veo Đá mòn chậm rãi lêu rêu Sắt se đất thở dài theo cỏ buồn Niềm xa cũ ghé qua hồn Năm canh sóng vỗ quanh hòn đảo tôi Mê nồng giấc ngủ trắng vôi Muối sầu thương ướp bờ môi mặn dần Dứt Nhẹ lâng chết yểu cung cầm Hình như chiếc võng ma còn đu đưa. LỄ NGHI dành cho THY LIÊN này y nguyên thuở cơ hàn mắt xanh rêu ngủ giấc vàng cỏ khô từ yêu em tới bây giờ tay cầm tay vẫn sững sờ đầu tiên vẫn thèm mưa xõa tóc mềm thấy nghiêng nghiêng thủy triều lên nửa hồn nghe khao khát lụa tà huân mỏng xanh xao một vùng hôn của trời đường êm êm tiếng thở dài mời em về ngự lâu đài phù du chùm khuya mươi búp sa mù sợi trăng sao mỏng manh vừa thủy tinh nụ heo may nhỏ se mình chuỗi sương khuya mượt lung linh nét ngài mời em vụng dại lên ngôi nghe niềm đất lạnh nâng mời gót tơ… Tập san VĂN BÀI RU N.KH Ru em giấc ngủ lượn tròn Tuổi anh cỏ dại sườn non úa vàng Ru em giấc ngủ tím than Buồn anh củi mục sau cơn cháy rừng Ru em giấc ngủ xanh nhung Tình anh suối cạn vẫn còn mượt rêu Ru em giấc ngủ trong veo Thơ anh nước đục khơi theo mạch đời Ru em thoảng giấc mây trời Môi anh xin gắng gượng cười trong đêm Ru em giấc ngủ lãng quên Cho anh tạm biệt nỗi niềm đắng cay Ru em giấc ngủ heo may Hồn anh sương với mưa bay tạo thành Ru em giấc ngủ ân tình Mình anh, còn lại một mình ru em. LỜI XIN BUỔI TỐI Xin em nửa giấc chiêm bao Cuối đêm sâu, một vì sao thắp đèn Xin em thoáng mỏng yếu mềm Vầng trăng sa mạc soi nghiêng xóm dừa Xin em phảng phất nghi ngờ Vài ba dấu hỏi đủ vừa bâng khuâng Xin em xanh mắt tủi hờn Mây vuông mái tóc gió tròn khuôn môi Xin em thương nhớ chia đôi Tường xưa gạch đá trong vôi rung mình Xin em câu nói bạc tình Trời trong khóe mắt yêu tinh rợn sầu Xin em ham muốn khởi đầu Đam mê bén nhọn xuyên vào bài thơ Xin em lỡ nẻo hẹn hò Cành khô rũ lá trong mùa hóa thân Xin em nhích nửa bước chân Gót chân trên cỏ vàng thơm đáy rừng. Tuần báo KHỞI HÀNH Hoàng Lâm (Nguyễn Thanh Châu gởi)