TƯ LIỆU BA.

Thầy Giáo NGUYỄN BÀNG

Kính bác Chu,

Bác lại hỏi khó tôi rồi vì tôi đâu có phải người nghiên cứu văn chương chữ nghĩa.

Nhưng xin thưa cùng bác:

1/ Có 1 bài Qua Đèo Ngang của vua Lê mà người ta cho là vua làm khi ghé Hà Tĩnh  

Bãi thẳm ngàn xa cảnh vắng teo 
Đèo Ngang lợi bể nước trong veo. 
Thà là cúi xuống cây đòi sụt, 
Xô xác trông lên, sóng muốn trèo. 
Lảnh chẳng đầu mầm chim vững tổ, 
Lanh chanh cuối nũng cá ngong triều. 
Cuộc cờ kim cổ chừng bao nả, 
Non nước trông qua vẫn bấy nhiêu.

Thực lòng, bài thơ này của vua Lê chả hay ho gì. Nhưng trong nó có nhiều từ láy giờ xem ra không còn ai dùng nữa như: thà là, xô xác…

2/ Bác nói: “thi tu LAI RAI thuoc vao THE KY 20 [ cho khog the o THE KY 19 duoc / ]” Lại nói rõ thêm: “nhau LAI RAI [ la ruou rat it , uong chut dinh cho do NHO do NGHIEN ma thoi ? 

mien nAM noi LAI RAI VAI SOI ? la uong vai GIOT cho vui ?”

Đúng là dân miền Nam hay dùng từ lai rai trong trường hợp này. Vì thế ca dao mới có bài:

Miền Nam có lắm thằng tham
Nó ăn như hạm, nó làm như điên
Trong túi nó muốn nhiều tiền
Nó cưới vợ một, nghĩ liền vợ hai
Suốt ngày nó nhậu lai rai
Một chữ Nghị quyết, học hoài không thông

Nhưng nói như thế không thể khẳng định rằng từ LAI RAI thuộc vào thế kỷ 20 chứ không thể ở thế kỷ 19 được. Tôi cónhớ một câu nói về kinh nghiệm sản xuất, tri thức dân gian của người Việt như sau:

Bừa lai rai sai mùa vụ.

Vậy thì Văn học dân gian đã có từ LAI RAI lâu đời rồi, thưa bác!