THI CA THI NHÂN
Chu Vương Miện &
Khanh Tương giới thiệu
phụ lục 2
THƠ SƠN CƯỚC - Nguyễn Khôi
Lời dẫn của tác giả:
Nguyễn Khôi sinh ở Yên Bái (1938), lớn lên ở Thái Nguyên, làm việc ở Sơn La 21 năm, 1984 về Hà Nội giúp việc Hội Đồng Dân Tộc... nên có điều kiện cảm nghĩ nhiều về vùng Dân tộc - miền núi.
*1- VỚI SA PA
Đã thầm hẹn lên Sa Pa nghỉ mát
Ra "Cầu Mây" cùng đứng tựa rung rinh
Thỏa mắt ngắm Phăng Xi Păng bát ngát
Trời thần tiên riêng của chúng mình.
Sa Pa mộng đẹp hơn cả mộng
Sa Pa mơ hơn cả giấc mơ
Mây thì cứ vẩn vơ phiêu lãng
Cõi diệu huyền thực thực hư hư.
Ừ dạo cảnh một mình đơn lẻ quá
Chơi "chợ tình" ai đó kéo cùng co
Cứ như thể buổi đầu "cho" mắc cỡ
Ở dưới kia Cốc Lếu đợi mong chờ.
Sa Pa đấy thả hồn thơ bay bổng
Cứ như là hẹn đến để mà yêu
Một chén rượu uống trong chiều lạnh cóng
Một nụ hôn sương khói ở bên đèo.
Mùng 1 tháng 8 Bính Tý.
*2- NGƯỜI H'MÔNG (1)
Như con Ngựa phi trên đỉnh núi
Chân người H'mông không biết mỏi bao giờ
Như con Gấu ở đầu ngọn suối
Nhà người H'mông ở giữa sương mù
Như Mặt Trời cất trong hang tối
Đời người H'mông xưa bếp lửa âm u...
Đã đi cày phải cày lật đất
Đã đi săn phải bắn được Nai
Đã đi chợ phải ăn "thắng cố"
Đã yêu ai phải "cướp" được ai
Đã đi học phải hay con chữ
Đi đó đây
kể cả nước ngoài.
Cãi "lý" với người H'mông phải mệt
Một ông Đồ Nghệ hóa thành hai.
Người H'mông mình hiên ngang lắm chứ
Vai đeo "lù cở"
tay súng dài...
Đã trèo dốc
"đá tai mèo" phải vỡ
Đã xay Ngô thành bột mới thôi
Tay kéo bễ khoan nòng súng thép
Rèn lưỡi gươm chẳng sợ cường quyền
Với đồng tộc bà con thân thiết
Người H'mông ta khẳng khái dịu hiền.
Cắt khúc Nứa cất thành tiếng Sáo
Chúm làn môi thành một tiếng đàn
Đưa ánh mắt dang vòng tay thành múa
những đoạn Tre thổi rộn rã tiếng Khèn...
Người H'mông mình bỏ cây Thuốc Phiện
Tìm cái cây đổi mới cuộc đời
đuổi ma đói, xây Mường bản mới
Vườn cây xanh điện sáng ngang trời.
Ôi, Mương bản quê hương Mèo Vạc
Từ Bắc Hà đi tới Quế Phong
Ở đâu xanh cánh rừng mới mọc
Ngựa hí vào Mường bản người H'mông.
Sơn La 1993
.........................
(1) Ngườì H'mông : Người Mèo, một tộc người vô Tổ Quốc ( như người Di Gan bên Châu Âu, người Kurd ở Trung Đông luôn bị xua đuổi, đàn áp, chèn ép...?) sống rải rác ở Trung Quốc, Việt Nam, Lào, Thái Lan, Myanma
*3- TRƯA MƯỜNG ẢNG
Trưa Mường Ảng cam vàng và lúa chín
Về Sơn La còn ghé viếng bạn xưa
Nắng như cả khoảng trời tây đổ xuống
Một màu vàng no ấm ngập trời trưa.
Ai đó hát ngất ngư Phố Bản
Lũ nghé tơ nhảy giỡn rộn bờ khe
Ngọn gió quẩn thổi tung viền váy đỏ
Làm ngã nghiêng lơi lả cánh rừng tre.
Suối như nghỉ, chỉ tiếng gà tao tác
Ai đó ra bến tắm thả Hạc vàng
Thả cả tiếng "đàn môi" sang xứ khác
Trời Điện Biên mấy trắng lang thang...
Chẳng ai nói... nghe thầm thì từ đất
Tình thoảng qua chất ngất tựa Pha Đin
Trưa Mường Ảng hồn nhiên và hoang ngát
Một tiếng lòng thao thiết phải không em ?
Lai Châu 3-11-2000
*4- GỬI YÊN BÁI
Tặng Nhà văn Thế Phong (1)
Nơi mẹ sinh tôi đầu nguồn nước lũ
Đi biệt tăm chẳng có ngày về...
Ơi Yên Bái, người đi không ngoái lại
bỏ lại vầng trăng, câu hát lưng đèo
Về Hà Nội giữa dòng đời ngang trái
đi tìm hoài một dáng thương yêu.
Đâu hương Quế, hương Hồi chiều xanh ngát ?
Giữa phố phường chật chội sặc hơi Tiền
Giữa chen chúc lòng ngắc ngư câu hát
Thèm một khoảng rừng ở góc Công viên.
Ta là người điên - kẻ quên quá khứ
Trong cơn mê lảnh một tiếng còi Tàu
cứ ngỡ đêm rừng qua ga Phú Thọ
Lửa lập lòe ai đợi bến Âu Lâu ?
Nơi sông Thao đổ vào đầu Phố
Cây Đa mé chợ : nơi "đoạn đầu đài" (2)
Phố là Phố của người đi chẳng nhớ
Tiếng súng đùng đoàng chạng vạng hôm mai (3)
Ai đi xa có ngày về Yên Bái
Tôi đi xa là trốn biệt nơi này
Là kẻ phụ tình, đứa quên xứ sở
Để cõi lòng rỉ máu, buốt đôi tay.
.............................. ...................
1) Nhà văn Thế Phong (1932) quê Yên Bái cùng sinh ra ở nhà thương phố Yên Thái - Thị xã Yên Bái, trước Nguyễn Khôi 6 năm đều là những kẻ bỏ đi biệt xứ.
(2) Nơi xử tử Nguyễn Thái Học & các chiến sĩ VNQDĐ 1930.
3) Yên Bái là nơi quyết chiến khốc liệt giữa Việt Minh & Quốc Dân Đảng năm 1946.
*5- VẲNG TIẾNG ĐÀN BẦU
"Chữ nghèo chẳng dễ hiểu đâu
Xa sâu như tiếng đàn Bầu trong đêm"
- thơ Lý Phương Liên
Đàn Bầu vẳng tiếng phiêu diêu
Một dây tưng tửng bao nhiêu là tình
Mình nghe mình thấu đời mình
Cái duyên quê kiểng tình tinh phận nghèo.
- Ai không có lúc bị nghèo ?
"Ăn chia tem phiếu" (1) đói meo một thời
Lương còm, xài "Lý tưởng" thôi
Tương lai xa tít chân trời Liên Xô (3)
Giao thừa thưởng thức "tiếng thơ" (4)
Đàn Bàu thánh thót lửng lơ bổng trầm
Nhớ quê, chẳng thể về thăm
Kiến bò bụng lép...âm thầm thương ai
Đường đi bom đạn dặm dài
Những mong đỡ khổ : ngày mai Hòa Bình .
- Bây giờ sống đã vung vinh
"Thị trường" rộng mở...đâu mình với ta ?
Nhà giầu thả sức xa hoa
Dân nghèo nheo nhóc... nhẩn nha tối ngày.
Bây giờ tay chẳng bắt tay
Mặt vênh Phố thị, Ngâu vầy dáng quê.
- Đàn Bầu ai gảy ai nghe
Gió lùa nhà trống...tái tê tiếng đàn.
.............................. ....................
(1) Thời bao cấp Xã Hội Chủ Nghĩa (xếp hàng cả ngày)
(2) Liên Xô - CCCP (cho các cháu phá, đã có Liên Xô chịu)
(3)Nghe thơ chúc tết ...
Quê, mùa đông bão giá & lạm phát 2011
NGUYỄN KHÔI
Nhà văn Hà Nội
Nguyễn Khôi sinh ở Yên Bái (1938), lớn lên ở Thái Nguyên, làm việc ở Sơn La 21 năm, 1984 về Hà Nội giúp việc Hội Đồng Dân Tộc... nên có điều kiện cảm nghĩ nhiều về vùng Dân tộc - miền núi.
*1- VỚI SA PA
Đã thầm hẹn lên Sa Pa nghỉ mát
Ra "Cầu Mây" cùng đứng tựa rung rinh
Thỏa mắt ngắm Phăng Xi Păng bát ngát
Trời thần tiên riêng của chúng mình.
Sa Pa mộng đẹp hơn cả mộng
Sa Pa mơ hơn cả giấc mơ
Mây thì cứ vẩn vơ phiêu lãng
Cõi diệu huyền thực thực hư hư.
Ừ dạo cảnh một mình đơn lẻ quá
Chơi "chợ tình" ai đó kéo cùng co
Cứ như thể buổi đầu "cho" mắc cỡ
Ở dưới kia Cốc Lếu đợi mong chờ.
Sa Pa đấy thả hồn thơ bay bổng
Cứ như là hẹn đến để mà yêu
Một chén rượu uống trong chiều lạnh cóng
Một nụ hôn sương khói ở bên đèo.
Mùng 1 tháng 8 Bính Tý.
*2- NGƯỜI H'MÔNG (1)
Như con Ngựa phi trên đỉnh núi
Chân người H'mông không biết mỏi bao giờ
Như con Gấu ở đầu ngọn suối
Nhà người H'mông ở giữa sương mù
Như Mặt Trời cất trong hang tối
Đời người H'mông xưa bếp lửa âm u...
Đã đi cày phải cày lật đất
Đã đi săn phải bắn được Nai
Đã đi chợ phải ăn "thắng cố"
Đã yêu ai phải "cướp" được ai
Đã đi học phải hay con chữ
Đi đó đây
kể cả nước ngoài.
Cãi "lý" với người H'mông phải mệt
Một ông Đồ Nghệ hóa thành hai.
Người H'mông mình hiên ngang lắm chứ
Vai đeo "lù cở"
tay súng dài...
Đã trèo dốc
"đá tai mèo" phải vỡ
Đã xay Ngô thành bột mới thôi
Tay kéo bễ khoan nòng súng thép
Rèn lưỡi gươm chẳng sợ cường quyền
Với đồng tộc bà con thân thiết
Người H'mông ta khẳng khái dịu hiền.
Cắt khúc Nứa cất thành tiếng Sáo
Chúm làn môi thành một tiếng đàn
Đưa ánh mắt dang vòng tay thành múa
những đoạn Tre thổi rộn rã tiếng Khèn...
Người H'mông mình bỏ cây Thuốc Phiện
Tìm cái cây đổi mới cuộc đời
đuổi ma đói, xây Mường bản mới
Vườn cây xanh điện sáng ngang trời.
Ôi, Mương bản quê hương Mèo Vạc
Từ Bắc Hà đi tới Quế Phong
Ở đâu xanh cánh rừng mới mọc
Ngựa hí vào Mường bản người H'mông.
Sơn La 1993
.........................
(1) Ngườì H'mông : Người Mèo, một tộc người vô Tổ Quốc ( như người Di Gan bên Châu Âu, người Kurd ở Trung Đông luôn bị xua đuổi, đàn áp, chèn ép...?) sống rải rác ở Trung Quốc, Việt Nam, Lào, Thái Lan, Myanma
*3- TRƯA MƯỜNG ẢNG
Trưa Mường Ảng cam vàng và lúa chín
Về Sơn La còn ghé viếng bạn xưa
Nắng như cả khoảng trời tây đổ xuống
Một màu vàng no ấm ngập trời trưa.
Ai đó hát ngất ngư Phố Bản
Lũ nghé tơ nhảy giỡn rộn bờ khe
Ngọn gió quẩn thổi tung viền váy đỏ
Làm ngã nghiêng lơi lả cánh rừng tre.
Suối như nghỉ, chỉ tiếng gà tao tác
Ai đó ra bến tắm thả Hạc vàng
Thả cả tiếng "đàn môi" sang xứ khác
Trời Điện Biên mấy trắng lang thang...
Chẳng ai nói... nghe thầm thì từ đất
Tình thoảng qua chất ngất tựa Pha Đin
Trưa Mường Ảng hồn nhiên và hoang ngát
Một tiếng lòng thao thiết phải không em ?
Lai Châu 3-11-2000
*4- GỬI YÊN BÁI
Tặng Nhà văn Thế Phong (1)
Nơi mẹ sinh tôi đầu nguồn nước lũ
Đi biệt tăm chẳng có ngày về...
Ơi Yên Bái, người đi không ngoái lại
bỏ lại vầng trăng, câu hát lưng đèo
Về Hà Nội giữa dòng đời ngang trái
đi tìm hoài một dáng thương yêu.
Đâu hương Quế, hương Hồi chiều xanh ngát ?
Giữa phố phường chật chội sặc hơi Tiền
Giữa chen chúc lòng ngắc ngư câu hát
Thèm một khoảng rừng ở góc Công viên.
Ta là người điên - kẻ quên quá khứ
Trong cơn mê lảnh một tiếng còi Tàu
cứ ngỡ đêm rừng qua ga Phú Thọ
Lửa lập lòe ai đợi bến Âu Lâu ?
Nơi sông Thao đổ vào đầu Phố
Cây Đa mé chợ : nơi "đoạn đầu đài" (2)
Phố là Phố của người đi chẳng nhớ
Tiếng súng đùng đoàng chạng vạng hôm mai (3)
Ai đi xa có ngày về Yên Bái
Tôi đi xa là trốn biệt nơi này
Là kẻ phụ tình, đứa quên xứ sở
Để cõi lòng rỉ máu, buốt đôi tay.
.............................. ...................
1) Nhà văn Thế Phong (1932) quê Yên Bái cùng sinh ra ở nhà thương phố Yên Thái - Thị xã Yên Bái, trước Nguyễn Khôi 6 năm đều là những kẻ bỏ đi biệt xứ.
(2) Nơi xử tử Nguyễn Thái Học & các chiến sĩ VNQDĐ 1930.
3) Yên Bái là nơi quyết chiến khốc liệt giữa Việt Minh & Quốc Dân Đảng năm 1946.
*5- VẲNG TIẾNG ĐÀN BẦU
"Chữ nghèo chẳng dễ hiểu đâu
Xa sâu như tiếng đàn Bầu trong đêm"
- thơ Lý Phương Liên
Đàn Bầu vẳng tiếng phiêu diêu
Một dây tưng tửng bao nhiêu là tình
Mình nghe mình thấu đời mình
Cái duyên quê kiểng tình tinh phận nghèo.
- Ai không có lúc bị nghèo ?
"Ăn chia tem phiếu" (1) đói meo một thời
Lương còm, xài "Lý tưởng" thôi
Tương lai xa tít chân trời Liên Xô (3)
Giao thừa thưởng thức "tiếng thơ" (4)
Đàn Bàu thánh thót lửng lơ bổng trầm
Nhớ quê, chẳng thể về thăm
Kiến bò bụng lép...âm thầm thương ai
Đường đi bom đạn dặm dài
Những mong đỡ khổ : ngày mai Hòa Bình .
- Bây giờ sống đã vung vinh
"Thị trường" rộng mở...đâu mình với ta ?
Nhà giầu thả sức xa hoa
Dân nghèo nheo nhóc... nhẩn nha tối ngày.
Bây giờ tay chẳng bắt tay
Mặt vênh Phố thị, Ngâu vầy dáng quê.
- Đàn Bầu ai gảy ai nghe
Gió lùa nhà trống...tái tê tiếng đàn.
.............................. ....................
(1) Thời bao cấp Xã Hội Chủ Nghĩa (xếp hàng cả ngày)
(2) Liên Xô - CCCP (cho các cháu phá, đã có Liên Xô chịu)
(3)Nghe thơ chúc tết ...
Quê, mùa đông bão giá & lạm phát 2011
NGUYỄN KHÔI
Nhà văn Hà Nội
Quê : Đình Bảng, Từ Sơn, Bắc Ninh
Nhà riêng : 259/39 phố Vọng, Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội
E-mail: khoidinhbang@gmail.com
E-mail: khoidinhbang@gmail.com
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét