Thiệp Ảnh Võ Thạnh Văn

5 TRUYỆN CỔ VIỆT NAM

Trích từ

Truyện Cổ Dân Gian Việt Nam

(Folk Tales of Vietnam)

Xuất bản năm 2011, nxb Văn Hố – Văn Nghệ

Tác giả Vương Đằng

Cước chú: Nhằm mục đích trẻ con Việt Nam không biết đọc tiếng Việt (hay người ngoại quốc) biết tên nhân vật và địa danh Việt Nam, Vương Đằng không dịch danh từ riêng mà chỉ đôi khi giải thích ý nghĩa, địa điễm hay để người đọc Anh văn hiểu.

LẠC LONG QUÂN & ÂU CƠ

LẠC LONG QUÂN & ÂU CƠ

EXPLANATION = GIẢI THÍCH

Long Nữ = King of Dragon’s daughter living in the ocean

Long Vương = King of Dragon

Lạc Long Quân = King descended from the dragon race of

 the Lạc Việt Tribe

Ngư Tinh = Monster like a fish.

Cẩu Đầu Sơn = the mountain having the head of the sea

 lion

Cẩu Đầu Thủy = the river/sea having the head of the sea

 lion

Bạch Long Vĩ = the white dragon’s tail

Hồ Tinh = Fox Devil

Cái = main, big

Xác Cáo = Fox Dead Body

Tây Hồ = West Lake

Hồ = Fox

Chiên đàn = a kind of very big, shadowy tree having large

 leaves

Mộc Tinh = Wood Devil

Quỷ Xương Cuồng = the Devil of Crazy Bone.

Đế Lai = the King named Lai

Hùng Vương = the name of the first king dynasty of

 Vietnam

Bách Việt = Hundred Vietnamese Races

Lạc hầu = Lạc mandarin,

Lạc tướng = Lạc general

Quan Lang = the son of the king (= prince)

Mỵ Nương = the daughter of the king (= princess)

Văn Lang = the first national name of Vietnam

VOCABULARY = TỪ VỰNG

Vô song = to surpass

Hiệu/tên hiệu = noble alias

Tảng đá = block of stone

Bị nhận chìm = to be sunk

Chó biển = sea lion

Hang thú/sào huyệt = den

Tinh/yêu quái = devil

Vườn cây ăn trái = orchard

Phép thuật/pháp thuật = supernatural power

Kiệt/đuối sức = to be exhausted

Đầm = marsh

Xoáy = to swirl

Nạn = calamity

Nhà sàn = piled house

Sum suê = luxuriant

Hung ác = atrocious

Quỷ quyệt = cunning

Chiêng = gong

Vô số = innumerable

Cách đây lâu đời lắm, ở Lĩnh Nam có một thủ lĩnh tên là Lộc Tục, hiệu là Kinh Dương Vương, sức khỏe vô song, lại có tài đi lại dưới nước như đi trên cạn. Một hôm, Kinh Dương Vương đi chơi hồ Động Đình, gặp Long Nữ là con gái Long Vương, hai người kết thành vợ chồng và ít lâu sau sinh được một trai, đặt tên Sùng Lãm.

            Very very far from the present time, in Lĩnh Nam there was a chief named Lộc Tục—his noble alias was Kinh Dương Vương—whose strength surpassed everybody; and he had the skill to go on water like on the ground. One day, Kinh Dương Vương had taken a trip to Động Đình Lake, where he met Long Nữ who was Long Vương’s daughter; they married each other; and for some time later they had a son named Sùng Lãm.

            Lớn lên Sùng Lãm rất khỏe, một tay có thể nhấc bổng lên cao tảng đá hai người ôm. Cũng như cha, Sùng Lãm có tài đi lại dưới nước như đi trên cạn. Khi nối nghiệp cha, chàng lấy hiệu Lạc Long Quân.

            When Sùng Lãm grew up, he was very strong; he could lift high a very big block of stone which two people could measure horizontally. Like his father, Sùng Lãm had the skill to go on water like on the ground. When Sùng Lãm succeeded to his father, he took the noble alias as Lạc Long Quân.

            Lúc bấy giờ, đất Lĩnh Nam còn hoang vu, không một nơi nào yên ổn; Lạc Long Quân quyết chí đi du lịch khắp nơi.

            At that time, Lĩnh Nam was still deserted, no place was in peace; Lạc Long Quân determined to travel everywhere.

            Đến vùng bờ biển Đông Nam, Lạc Long Quân gặp một con cá rất lớn. Con cá nầy đã sống từ lâu đời, mình dài hơn năm mươi trượng, đuôi như cánh bướm, miệng có thể nuốt chửng mười người một lúc. Khi nó bơi thì sóng nổi ngất trời, thuyền bè qua lại đều bị nó nhận chìm, người trên thuyền cũng bị nó nuốt sống. Dân chài rất sợ con quái vật ấy. Họ gọi nó là Ngư Tinh. Chỗ ở của Ngư Tinh là một cái hang lớn ăn sâu xuống đáy biển, trên hang có một dãy núi đá cao ngăn miền duyên hải ra làm hai vùng.

            Getting to the Southeast seashore, Lạc Long Quân encountered a giant fish. It lived for a long time; its body was 50 feet long; its tail looked alike a butterfly’s wings; its mouth could swallow 10 persons at the same time. When swimming, it caused very high waves; all passing boats were sunk and all people were swallowed by it. They called it Ngư Tinh. Ngư Tinh’s residence was a large cave deep down to the bottom of the sea; above the cave there was a range of mountain dividing the seashore into two regions.

            Lạc Long Quân quyết tâm giết loài yêu quái, trừ hại cho dân. Lạc Long Quân đóng một chiếc thuyền thật chắc và thật lớn, rèn một khối sắt có nhiều cạnh sắc, nung cho thật đỏ, rồi đem khối sắt xuống thuyền chèo thẳng đến Ngư Tinh. Lạc Long Quân giơ khối sắt lên giả cách như cầm một người ném vào miệng cho nó ăn. Ngư Tinh há miệng đón mồi. Lạc Long Quân lao thẳng khối sắt nóng bỏng vào miệng nó. Ngư Tinh bị cháy họng vùng lên chống cự, quật đuôi vào thuyền của Lạc Long Quân liền rút gươm chém Ngư Tinh làm ba khúc. Khúc đầu hóa thành con chó biển. Lạc Long Quân lấy đá ngăn biển chặn đường giết chết con chó biển, vứt đầu lên một hòn núi, nay hòn núi ấy gọi là Cẩu Đầu Sơn; khúc mình của Ngư Tinh trôi ra xứ Mạn Cẩn, nay còn gọi là Cẩu Đầu Thủy; còn khúc đuôi của Ngư Tinh thì Lạc Long Quân lột lấy da đem phủ lên hòn đảo giữa biển, đảo ấy còn mang tên là Bạch Long Vĩ.

            Determined to kill the monster for the sake of the people, Lạc Long Quân made a very solid large boat; he had forged a big iron dart with many sharp angles and burned it to red-hot; then he had brought it to the boat and oared right away to Ngư Tinh. Lạc Long Quân had lifted the dart and pretended to throw a person into the monster’s mouth. Ngư Tinh opened its mouth to receive the prey. Fast and strong Lạc Long Quân threw the dart to its mouth. Being burned in its throat, Ngư Tinh rose up to resist, hit its tail against Lạc Long Quân’s boat. Immediately Lạc Long Quân pulled out his sword and chopped Ngư Tinh into three parts. Its head transformed into a sea lion. Lạc Long Quân took blocks of stone to barricade off its way and killed it; then he threw its head on a mountain; consequently people called this mountain Cẩu Đầu Sơn. The middle part of Ngư Tinh drifted to Mạn Cẩn Region; now it is still called Cẩu Đầu Thủy. For Ngư Tinh’s tail part, Lạc Long Quân had cast off its skin, then brought it to cover an island at sea; that island was also named Bạch Long Vĩ.

            Trừ xong nạn Ngư Tinh, Lạc Long Quân đến Long Biên. Ở đây có con chồn chín đuôi sống đến hơn ngàn năm, đã thành tinh. Nó trú trong một hang sâu, dưới chân một hòn núi đá ở phía Tây Long Biên. Con yêu này thường hóa thành người trà trộn trong dân chúng, dụ bắt con gái đem về hang hãm hiếp. Một vùng từ Long Biên đến núi Tản Viên, đâu đâu cũng bị Hồ Tinh hãm hại. Dân chúng hai miền rất lo sợ, nhiều người phải bỏ cả ruộng vườn, nương rẫy, kéo nhau đi nơi khác làm ăn.

            After getting rid of Ngư Tinh’s danger, Lạc Long Quân came to Long Biên. Here there was a fox having nine tails which lived more than a millenium and became a devil. It lived in a very deep den under the foot of the mountain in the west of Long Biên. This devil often transformed into a human being who mixed in with the people; he seduced and kidnapped young girls to its den then raped them. From the region of Long Biên to Tản Viên Mountain, everywhere people were harmed by Hồ Tinh; many residents had to leave their rice fields, orchards and moved to other areas for living and working.

            Lạc Long Quân thương dân, một mình một gươm đến sào huyệt Hồ Tinh, tìm cách diệt trừ nó.

            Having pity on the people, Lạc Long Quân, alone by himself, and with his own sword, went to Hồ Tinh’s den and tried to find a way to destroy

this devil.

            Khi Lạc Long Quân vừa tới cửa hang, con yêu tinh thấy bóng người, liền xông ra. Lạc Long Quân liền hóa phép làm mưa gió, sấm sét vây chặt lấy con yêu. Giao chiến luôn ba ngày ba đêm, con yêu dần dần đuối sức, tìm đường tháo chạy, Lạc Long Quân đuổi theo chém đứt đầu nó. Nó hiện nguyên hình là một con chồn khổng lồ chín đuôi. Lạc Long Quân vào hang cứu những người còn sống sót, rồi sai các loài thủy tộc dâng nước sông Cái vào phá hang. Nước sông chảy như thác, đánh băng ngọn núi, xoáy hang chồn thành một vực sâu, người đương thời gọi là đầm Xác Cáo, đời sau mới gọi là Tây Hồ.

            When Lạc Long Quân had just come to the entrance of the den, the devil saw the human shadow and jumped out at once. Right away Lạc Long Quân used his supernatural power to make rain, thunder, and storm to surround it tightly. They continuously fought for three days and nights; gradually the devil was exhausted, tried to run away. Lạc Long Quân followed it and he chopped off its head. The devil was transformed back to its original appearance as a giant fox having nine tails. Lạc Long Quân entered the den and saved those who were still alive; then he commanded water-species to augment the influx of tide from the Cái River for destroying the den. The water ran like a waterfall, flattened the mountain out, swirled the den becoming an abyss which the people at that time called Xác Cáo Marsh, in later generation people have called Tây Hồ.

            Dẹp yên nạn Hồ Tinh nhân dân quanh vùng lại trở về cày cấy trên cánh đồng ven hồ và dựng nhà lập xóm trên khu đất cao nhứt gọi là làng Hồ, đến nay vẫn còn.

            After the fox calamity was pacified, the people surrounding the area came back, cultivated on the field around Tây Hồ; and they built houses, established the village named Hồ Village which it has still lasted to nowadays.

            Thấy dân vùng Long Biên đã được yên ổn làm ăn, Long Lạc Quân đi ngược lên vùng rừng núi đến đất Phong Châu. Ở vùng nầy có một cây cổ thụ gọi là cây chiên đàn, cao hàng nghìn trượng, trước kia cành lá sum suê tươi tốt che kín cả một khoảng đất rộng; nhưng sau nhiều năm, cây khô héo, biến thành yêu tinh, người ta gọi là Mộc Tinh. Con yêu nầy hung ác và quỷ quyệt lạ thường. Chỗ ở của nó không nhứt định, khi thì ở khu rừng nầy, khi thì ở khu rừng khác. Nó còn luôn luôn thay hình đổi dạng, ẩn nấp khắp nơi, dồn bắt người để ăn thịt. Đi đến đâu cũng nghe thấy tiếng khóc than thảm thiết. Lạc Long Quân quyết ra tay cứu dân diệt trừ loài yêu quái. Lạc Long Quân phải luồn hết rừng nầy đến rừng kia và qua nhiều ngày gian khổ mới tìm thấy chỗ ở của con yêu. Lạc Long Quân giao chiến với nó trăm ngày trăm đêm, làm cho cây long đá lỡ, trời đất mịt mù mà không thắng được nó. Cuối cùng Lạc Long Quân phải dùng đến những nhạc cụ như chiên, trống, v.v., khiến nó khiếp sợ và chạy về phía Tây Nam, sống quanh quất ở vùng đó, người ta gọi là Quỷ Xương Cuồng.

            Seeing the people in the Long Biên area were in peace for working and living, Lạc Long Quân went up to the mountainous region and reached Phong Châu area. There had been a century-old tree named chiên đàn which had previously had luxubriant branches and leaves giving shadow on a large ground; but after many years the tree had been dried, withered and became a devil which the people called Mộc Tinh. This devil was extraordinarily atrocious and cunning. Its shelter was not permanent, sometimes in this jungle, other times in others. It also transformed into different appearances hiding all over places, trapped and caught people for his meals. Everywhere there were tragic cries and laments. Lạc Long Quân determined to destroy the devil for saving people. Lạc Long Quân had to go through many jungles; and finally after a lot of harship he found its shelter. Lạc Long Quân continuously fought with the devil through one hundred days and nights, making trees breaking, rocks falling and the place dusty and dark, but he could not overcome it. At the end Lạc Long Quân had to use some musical instruments, such as gong and drum, etc., so that it had gotten scared and ran toward the South West and stayed around that region; people called it Quỷ Xương Cuồng.

            Diệt xong được nạn yêu quái, Lạc Long

Quân thấy dân vùng nầy vẫn còn đói khổ thiếu thốn, phải lấy vỏ cây che thân, bện cỏ tranh làm ổ nằm, bèn dạy cho dân biết cách trồng lúa nếp, lấy ống tre nấu cơm, đốn gỗ làm nhà sàn để ở, phòng thú dữ. Lạc Long Quân còn dạy dân ở cho ra cha con, vợ chồng. Dân cảm ơn đức ấy, xây cho Lạc Long Quân một tòa cung điện nguy nga trên một ngọn núi cao. Nhưng Lạc Long Quân không ở, thường về quê thăm mẹ dưới thủy phủ và dặn dân chúng rằng: “Hể có tai biến gì thì cứ gọi ta, ta sẽ về liền!”

            Putting down the devilish danger, Lạc Long Quân saw that the people in this region still lived in poverty and privation; they had to cover their body with the tree bark, to sleep on hay mats; therefore, he instructed them how to cultivate sweet rice plant, how to cook rice in a bamboo pipe, and how to cut trees and build piled houses for the prevention of ferocious beasts. The people were grateful for his acts and built for Lạc Long Quân a splendid castle in a high mountain. But he did not live there long; he often came back to visit his mother at the palace under the sea surface and reminded the people that: “Whenever there is a danger, call me, I will be back at once.”

            Lúc bấy giờ có Đế Lai từ phương Bắc đem quân tràn xuống phương Nam. Đế Lai đem theo cả người con gái yêu rất xinh đẹp của mình là Au Cơ và nhiều thị nữ. Thấy Lĩnh Nam phong cảnh tươi đẹp, lại nhiều chim muông, nhiều gỗ quý, Đế Lai sai quân dựng thành đấp lũy định ở lâu dài. Phải phục dịch rất cực khổ, dân chúng chịu không nổi, hướng về biển Đông gọi to: “Cha ơi! Sao không về cứu chúng con!” Chỉ trong chớp mắt, Lạc Long Quân đã về.

            At that time Đế Lai from the North brought his troops to invade the South. Đế Lai also brought along his beloved daughter, named Âu Cơ, who was very beautiful and many maids. Realizing Lĩnh Nam having lovely scenery, also a lot of birds, animals, and precious wood, Đế Lai ordered his soldiers to build a fortress to stay for a long time. Having to provide extremely miserable services, the people could not afford to anymore; they looked toward the East Sea and called loudly: “Dad! Why didn’t you come back to save us!” In a wink Lạc Long Quân already arrived.

            Sau khi nghe dân chúng kể chuyện, Lạc Long Quân hóa thành một chàng rất đẹp trai, có hàng trăm đầy tớ theo hầu, vừa đi vừa hát đến thẳng chỗ Đế Lai ở. Lạc Long Quân không thấy Đế Lai ở đâu cả, mà chỉ chỉ thấy có một cô gái nhan sắc tuyệt trần cùng vô số thị tỳ và binh lính. Cô gái xinh đẹp đó là Âu Cơ. Thấy Lạc Long Quân uy nghi tuấn tú, nàng đem lòng say mê, xin đi theo Lạc Long Quân. Lạc Long Quân đưa Âu Cơ về ở trong cung điện trên núi cao của mình. Đế Lai về, không thấy con gái đâu, liền sai quân lính đi tìm khắp nơi. Hết ngày nầy qua ngày khác, Lạc Long Quân sai hàng vạn các ác thú ra chặn các nẻo đường, xé xác bọn chúng làm cho chúng khiếp sợ bỏ chạy. Đế Lai đành thu quân về phương Bắc.

            After hearing the story from the people, Lạc Long Quân was transformed into a very handsome young man with hundreds of servants who walked and sang at the same time, and they directly went to Đế Lai’s residence. Lạc Long Quân could not see Đế Lai anywhere, but only a girl with her beauty without compare and innumerable maids and soldiers. That beautiful girl was Âu Cơ. Seeing Lạc Long Quân majectic, elegant, she was madly in love with him and asked to go with him. Lạc Long Quân brought her to live at his palace in the high mountain. Đế Lai came back; he did not find his daughter; immediately he commanded his soldiers to look for her everywhere. From day to day Lạc Long Quân ordered thousands of fierce beasts which blocked roads, tore their bodies and made them to run away. Reluctantly Đế Lai had to withdraw his troops and retreated to the North.

            Lạc Long Quân ở với nàng Âu Cơ được ít lâu thì Âu Cơ có mang, sinh ra một cái bọc. Sau bảy ngày cái bọc chứa một trăm trứng. Mỗi trứng nở ra một đứa con trai. Trăm đứa con trai đó lớn lên như thổi, tất cả đều xinh đẹp khỏe mạnh và thông minh tuyệt vời.

            After Lạc Long Quân and Âu Cơ lived together for a while, she was pregnant; then she bore an amniotic sac which contained a hundred eggs. After seven days each egg hatched a male infant. These hundred infants grew up very fast as they were blown up; all of them were handsome, strong, and extraordinarily intelligent.

            Hàng chục năm trôi qua, Lạc Long Quân tuy sống đầm ấm bên cạnh đàn con, nhưng lòng vẫn nhớ thủy phủ. Một hôm Lạc Long Quân từ giả Âu Cơ và đàn con, hóa thành một con rồng bay lên mây, bay về biển cả. Âu Cơ và đàn con muốn theo Lạc Long Quân, nhưng không đi được, nên buồn bã ở lại trên núi. Hết ngày nầy qua ngày khác, họ mỏi mắt trông chờ mà vẫn biền biệt tăm hơi, không thấy Lạc Long Quân trở về. Nhớ chồng quá, Âu Cơ đứng trên ngọn cao hướng về biển Đông lên tiếng gọi: “Bố nó ơi! Sao không về để mẹ con chúng tôi sầu khổ thế nầy”.

            Tens of years passed; even though Lạc Long Quân lived in happiness with his hundred children, but his heart still missed the palace under the sea surface. One day Lạc Long Quân said good-bye to Âu Cơ and their children, then he was transformed into a dragon, took off to the cloud, and flew to the sea. Âu Cơ and his group of children would have liked to go along but they could not; therefore, sadly they had to stay in the mountain. Day by day they waited so long, but there was no news from Lạc Long Quân. Missing her husband so much, Âu Cơ stood on the top of a high mountain, facing to the East Sea and called: “Oh! Father of our children! Why didn’t you come back because I and your children are in such anguish!”

            Lạc Long Quân trở về tức khắc, Âu Cơ trách chồng:

            - Thiếp vốn sinh trưởng ở núi cao, động lớn, ăn ở với chàng sinh được trăm trai, thế mà chàng nỡ lòng bỏ đi, để mặc mẹ con thiếp sống bơ vơ khổ não.

            Immediately Lạc Long Quân came back; Âu Cơ reproached her husband:

            - Originally I was born and raised in the high mountain and large cave; we lived together and I bore one hundred sons; however, you had the heart to leave us and didn’t care that we were in the situation of abandon and anguish.

            Lạc Long Quân trả lời:

            - Ta là loài rồng, nàng là loài tiên, khó ở với nhau lâu được. Nay ta đem năm mươi con về miền biển, còn nàng đem năm mươi con về miền núi, chia nhau trị các nơi. Kẻ lên núi, người xuống biển. Nếu gặp sự gì nguy hiểm thì bao cho nhau biết, cứu giúp lẫn nhau, đừng có quên chuyện đó.

            Lạc Long Quân responded:

            - I am of the dragon race and you, fairy race; we can’t live together so long. Now I bring fifty sons to the seashore and you bring fifty to the mountain region so that we share each other to govern every places. You are in the mountain and I am the in the seashore. If we are encounting a danger, we will inform and help each other. Do not forget that!

            Rồi hai người từ biệt nhau. Trăm người con trai đi các nơi, trở thành tổ tiên của người Bách Việt. Người con trưởng ở lại đất Phong Châu, được tôn làm vua nước Văn Lang, lấy hiệu là Hùng Vương. Vua Hùng Vương chia nước ra làm 15 bộ, đặt quan võ, tướng võ gọi là Lạc hầu, Lạc tướng. Con trai vua gọi là Quan Lang, con gái vua gọi là Mỵ Nương. Ngôi vua đời đời gọi chung một danh hiệu là Hùng Vương.

            Then both bade farewell to each other. Their hundred sons had gone to everywhere and became the ancestors of the Bách Việt people. The oldest son stayed in Phong Châu where he was made king of Văn Lang, alias Hùng Vương. King Hùng Vương divided the country into 15 provinces and assigned bureaucratic and martial officers who were called Lạc hầu, Lạc tướng. The son of the king (= prince) was called Quan Lang and the daughter (= princess), Mỵ Nương. The throne was succeeded as the Hùng Vương dynasty.

            Lạc Long Quân là người mở mang cõi Lĩnh Nam, đem lại sự yên ổn cho dân. Vua Hùng Vương là người dựng nước Văn Lang, truyền nối được 18 đời. Do truyền kỳ Lạc Long Quân và Âu Cơ, nên dân tộc Việt Nam vẫn coi mình là dòng giống Tiên Rồng.

            Lạc Long Quân was the developer of Lĩnh Nam Region who had brought peace for the people. King Hùng Vương was the founder of Văn Lang Kingdom and the Hùng Vương dynasty were succeeded through 18 kings. Due to the legend of Lạc Long Quân and Âu Cơ, the Vietnamese people still consider they are descendants of Fairy and Dragon.     

Vương Đằng phin dịch

PHÙ ĐỔNG THIÊN VƯƠNG

PHÙ ĐỔNG THIÊN VƯƠNG

EXPLANATION = GIẢI THÍCH

Phù Đổng Thiên Vương = Godsend King in Phù Đổng

VOCABULARY = TỪ VỰNG

Sứ giả = messenger

Quân xâm lược = invaders

Thiên tướng = godsend general

Nhổ tre = to uproot bamboo trees

Vào thời vua Hùng Vương thứ ba, nhà Ân bên Tàu muốn xâm lăng nước Văn Lang. Vua Hùng Vương bèn lập bàn thờ và cầu xin Lạc Long Quân giúp đỡ. Lạc Long Quân hiện lên trong giấc mơ và bảo vua Hùng Vương hãy đi kiếm người tài giỏi ra giúp nước. Vua Hùng Vương sai sứ giả đi khắp nơi để cầu người tài giỏi.

In the time of King Hùng Vương, III, the Ân Dynasty in China wanted to invade Văn Lang Kingdom. King Hùng Vương set up an altar and asked Lạc Long Quân for help. Lạc Long Quân appeared in a dream and advised the King to search a talented person to save the country. King Hùng Vương Vương sent his messengers throughout his kingdom to seek this person.

            Ở làng Gióng, có cậu bé 3 tuổi mà không biết nói hay đi lại. Khi sứ giả của vua Hùng Vương đến làng, người mẹ nói đùa với cậu bé rằng:

            - Biết chừng nào con mới giúp nước được?

            Không ngờ, cậu bé đứng dậy bảo mẹ mời sứ giả nhà vua. Khi sứ giả đến, cậu bé nói:

            - Hãy về tâu với vua rằng đúc cho ta con ngựa lớn và thanh gươm sắt. Ta sẽ phá tan quân xâm lược.

            In Gióng Village, there was a three-year-old boy who could not speak, nor walk around. When the King’s messenger came to the village, the mother joked to her child:

            - When will you be able to help our country?

            All of a sudden the child stood up and told the mother to invite the King’s messenger. When the messenger came, the child told him:

            - Go back and ask the King to cast for me a big horse and a sword in iron. I will destroy the invaders.

            Sau khi sứ giả ra về, cậu bé bắt đầu ăn uống thật nhiều đến nỗi nhà cậu không còn thức ăn. Biết rằng đây là vị thánh do Lạc Long Quân gởi tới để phá giặc, dân làng họp nhau góp sức nuôi cậu bé. Cậu bé lớn như thổi và trở thành một vị thiên tướng, gọi là Thánh Gióng. Vua Hùng Vương khi biết chuyện Thánh Gióng bèn nhờ tất cả các thợ rèn trong nước đúc ngựa và gươm.

            After the King’s messenger left, the boy started eating so much to such an extent that there is no more food in his house. Knowing this was a god sent by Lạc Long Quân to defeat the enemies, the whole villagers contributed to feed the boy. He grew up extremely fast and became someone as a godsend general called Thánh Gióng (= the God of Gióng Village). After knowing about the Thánh Gióng’s story, King Hùng Vương asked all of the blacksmiths in the kingdom to cast the horse and sword.

            Khi sứ giả nhà vua mang ngựa và kiếm sắt tới, Thánh Gióng cầm gươm lên ngựa. Bỗng nhiên, ngựa sắt chuyển động phi như bay và phun ra lửa. Rồi Thánh Gióng dẫn đầu quân Việt ra trận đánh với giặc Ân Thánh dùng kiếm đánh giặc Ân tơi bời. Ngựa Thánh Gióng đi tới đâu, quân giặc tan tới đó. Giặc Ân quá đông khiến gươm của Thánh Gióng bị gẫy. Thánh Gióng bèn nhổ tre bên đường làm vũ khi giết giặc. Cuối cùng toàn bộ giặc Ân bị tiêu diệt.

            When the King’s messenger brought the

iron horse and sword to Thánh Gióng’s house, he took the sword and mounted on the horse. The iron horse became alive, ran as a flying bird, and spit fire. Then Thánh Gióng led the Vietnamese troops to fight against the Ân invaders. He used his sword to chop them up. Wherever Thánh Gióng’s horse reached, the enemies were disintegrated. Because of the massive Ân invaders, his sword broke. He then uprooted bamboo trees along the road and used them as weapon to kill the enemies. Finally the whole Ân invaders were annihilated.

            Xong trận, Thánh Gióng phi ngựa lên đỉnh núi Sóc Sơn và bay lên trời. Vua Hùng Vương và dân chúng nhớ ơn Thánh Gióng lập đền thờ ngài và gọi ngài là Phù Đổng Thiên Vương.

            Finishing the battle Thánh Gióng rode his horse on to the top of Sóc Sơn Mountain and flew to the sky. King Hùng Vương and all Vietnamese people were grateful for his accomplishment, they constructed a temple to worrship him and named him Phù Đổng Thiên Vương.

Vương Đằng phin dịch

TRÒ BIẾT ƠN THẦY

STUDENT’S GRATITUDE

TO TEACHER

EXPLANATION = GIẢI THÍCH

Nghệ An = a very big province located in the Center of

 Vietnam, in the middle of Hanoi and Hue

Thám hoa = an academic degree (classified after doctorate

 and “bảng nhãn” degrees) in the king’s examination

Bảng nhãn = an academic degree (classified after

 doctorate, but before thám hoa) in the king’s

 examination

Tuần phủ = similar to county chief

Hưng Yên = a very small province located in the southeast

 of Ha Noi

VOCABULARY = TỪ VỰNG

Nài nĩ mãi = to keep insisting

Ứa nước mắt = to overflow some tears in one’s eyes

Có nghĩa với = to have moral debt to

Trung hậu = upright and kind-hearted adj

Xưa, ông Nguyễn Đức Đạt, người Nghệ An, trước kia dạy học, sau đỗ thám hoa và đang làm tuần phủ tỉnh Hưng Yên. Bấy giờ, trong nước có loạn, dân gian bị cướp phá. Ông để mất của kho hơn vạn quan tiền. Triều đình bắt ông phải bồi thường cho đủ số, không thì sẽ bị trị tội.

In former times, Mr. Nguyễn Đức Đạt, born in Nghệ An, formerly taught students; then he was a thám hoa holder and was tuần phủ of Hưng Yên County. At that time, there was a rebellion in the country; people were devastated and robbed. He was losing more than ten thousand coins in the county bank. The government demanded him to pay it all, if not he would be punished.

            Trong khi ông đang buồn rầu suy tính làm sao có tiền để trả, thì có những người lạ đến xin ra mắt. Những người ấy vòng tay đứng chung quanh ông và một người đại diện nói rằng:

-       Chúng con là học trò của thầy trước kia. Nay nghe tin thầy mắc nạn, nên

chúng con kẻ ít người nhiều tùy theo sức mình, chung góp một số tiền để giúp thầy. Vậy chúng con xin thầy nhận cho, thì chúng con hết sức vui mừng. Ơn thầy năng. Chúng con không thể nào trả cho hết ơn ấy được.

            While he was very sad and thinking how to have money to pay, there were strange people asking to see him. These people folded their arms in front of their chests, standing around him and a representative said:

-       We are your former students. Now we are hearing that you are in big

trouble; therefore we contribute money together, some a lot and some a little according to their capacity, to help you. Then, please our contribution so that we are very happy. Your favor was so much. We could never pay it all.

            Ban đầu ông từ chối; nhưng các học trò nài nỉ mãi xin ông nhận tiền. Cuối cùng, ông cảm động đến ứa nước mắt mà nói rằng:

-       Các anh là người có nghĩa với thầy. Vậy thầy cám ơn tất cả các anh. Hành

động trung hậu của các anh sẽ là một bài học quý giá cho những người mai sau.

            Nhờ học trò có nghĩa với thầy mà ông Đức Đạt khỏi tội.

            At first, he refused, but the students kept insisting to him to accept the money. Finally, he was moved to overflow some tears in his eyes and said:

-       You are people having moral debt to me. So I thank all of you. Your upright

and kind-hearted action will be a precious lesson for future people.

Vương Đằng phin dịch

BA ĐIỀU KHÓ

THREE DIFFICULT THINGS

VOCABULARY = TỪ VỰNG

Thi hành = to execute

Tên nghiện rượu = drunkar

Một hôm, anh nhà quê kia ngồi một mình nghĩ ngợi. Có một ông Thần Ác hiện lên nói rằng:

            - Nhà người không cần suy nghĩ cho lắm. Nếu nhà ngươi không làm được một trong ba điều nầy, thì ta sẽ giết nhà ngươi. Vậy nhà ngươi phải thi hành gấp lệnh của ta. Điều thứ nhứt: Giết mẹ nhà ngươi. Điều thứ hai: Giết em nhà ngươi. Điều thứ ba: Uống rượu.

One day, sitting alone a peasant was thinking. There was a Bad Deity appeared and said:

            - You do not need to think too much. If you cannot do one of these three things, I will kill you. So you must execute my order in a rush. First thing: Kill your mother. Second thing: Kill your younger brother. Third thing: Drink.

            Nói xong, ông Thần Ác biến mất. Anh ta nghĩ: “Mẹ ta đã khó nhọc sinh ra ta, lẽ nào ta giết? Em ta với ta là ruột thịt, ta không nỡ giết. Chi bằng ta uống rượu.

            After saying, the Bad Diety disappeared. He thought: “It’s very difficult for my Mom to born me, there is no reason for me to kill her. My younger brother and I are brothers by birth; I don’t have the heart to kill him. It would better for me to drink.

            Từ đó, anh ta bắt đầu uống rượu. Theo thời gian anh thường say sưa và trở thành tên nghiện rượu mỗi ngày. Và một hôm, anh uống quá say; mẹ và em khuyên can anh bỏ rượu; anh nổi nóng, bèn lấy dao chém chết cả hai người.

            Thus, he began to drink liquors. With the time he was often drunk and became a drunkar everyday. And one day, he was too drunk; his mother and younger brother advised him to quit drinking; he got very upset, then he took the big knife and chopped both of them to death.

Vương Đằng phin dịch

KHÔNG ĐÁNG SỐNG

NOT WORTH TO LIVE

VOCABULARY = TỪ VỰNG

Cười ngất = to burst into convulsive peals of laughter

Thời vận = turn of events

Sự hối thúc = urge

Khôn xiết = no end of . . .

Dây thong lọng = hanging cord

Cười đắc thắng = to burst out one’s triumphant laughter

Anh phú hộ thích cờ bạc kia đang ngủ mơ màng thấy một ông già dữ tợn hiện đến nói rằng:

            - Người kia, ta chờ người đây. Sao người không vào tủ lấy tiền đi đánh bạc cùng ta? Hôm qua nhà ngươi lời được mấy nghìn bạc?

In his dream, a rich man who loved to gamble saw a fierce, old man who appeared and said:

            - Man, I’m waiting for you. Why don’t you go to take the money and go to gamble along with me? How many thousand you won yesterday?

            Anh phú hộ sợ hãi trả lời:

             - Hôm qua tôi lời được hai nghìn. Sau khi ăn uống và chia cho mấy anh em, tôi còn lại một nghìn.

            Ông già nhỏ giọng:

            - Vậy thì nhà ngươi dại gì mà không đi đánh bạc nữa! Nhà ngươi sẽ lời thêm. Với tiền lời nhà người nhà ngươi sẽ tậu thêm ruộng đất, sẽ cất thêm nhà đẹp, sẽ ăn sung mặc sướng.

Ông già cười ngất và tiếp:

             - Ta sẽ giúp nhà người phen này nữa.

            The rich man was scared and answered:

-       Yesterday I won two thousand. After eating, drinking and sharing with some friends, I still have a thousand.

            The old man lowered his voice:

            - So don’t be stupid for not continuing to gamble again! You will win more. With the winning money you will buy more land, will build beautiful house, will eat well and wear nice clothes.

            The old man burst into convulsive peals of laughter and continued:

            - I will help you one more time.

            Anh phú hộ mừng rỡ. Khi thức dậy, anh thuật chuyện chiêm bao cho vợ nghe.

            Quả nhiên, hôm sau anh lời được gần vạn bạc. Anh ta mừng quá, và định bụng không cờ bạc nữa.

            The rich man was very happy. When he woke up, he told his wife about his dream.

            Naturally, he won near ten thousand. He was so pleased, and planned not to gamble anymore.

            Một hôm, ông già dữ tợn ấy lại hiện lên nói rằng:

             - Người kia, thời vận nhà người còn đỏ, dại gì mà không thừa cơ hội làm giàu?

            One day, that fierce, old man appeared again and said:

            - That man, your turn of events was still lucky, why don’t you take advantage of this chance to be rich?

            Anh ta nghe lời hối thúc của ông già, bèn đi đến sòng bạc, quyết chơi một phen lớn. Rủi thay! Anh ta thua mất một vạn bạc lời hôm trước và thâm thêm ba vạn nữa. Về nhà, anh ta buồn rầu khôn xiết. Đang mơ màng anh ta thấy ông già lại hiện lên nói:

             - Người kia! Sao không đi đánh nữa để gở lại? Thua rồi ngồi đó mà buồn rầu thì dại lắm đó.

            Giựt mình thức dậy, anh ta đội nón đi vay tiền bạn. Nhưng hôm sau anh lại thua to. Bao nhiêu ruộng đất đều bán sạch.

            Listening to the old man’s urge, he went to the gambling-den and determined to play with a lot of money. Unfortunately he lost the ten thousand won before and thirty more thousand of money. Coming home, he was in no end of sadness. Being in his dream, he saw the old man appeared and said:

            - Hey man! Why don’t you go to play again to win back? After losing, then you sit there sadly it is very stupid.

            Startling and waking up, he put his hat on and went to borrow money from his friends. But the next day he lost so much money. All of his lands and fields were sold.

            Về nhà, vợ con anh ôm anh khóc kể thảm thiết. Bỗng ông già trước kia đem đến một sợi dây thòng lọng và nói rằng:

            - Ta sẽ giúp nhà người phen này nữa. Nhà ngươi hãy theo ta. Ta dẫn nhà ngươi đến chỗ chết.

            Nói xong, ông ta phát lên cười đắc thắng…

            Coming home, he wife and children hugged him, and cried, lamented tragically. Suddenly the former old man brought a hanging cord and said:

            - This time I will help you again. You should follow me. I will lead you to death.

            After speaking, the old man burst out his triumphant laughter…

Vương Đằng phin dịch