XƯỚNG , HỌA

 Lê Hoàng

       THƠ    :   ĐƯỜNG   LUẬT

    (ĐỌC THƠ   CỦA  THIÊN HẠ )

Bà Huyện Thanh Quan và cụ Nguyển Khuyến là hai nhà thơ tiền bối , rất nổi tiếng về thơ đường luật . Từ thời còn đi học trung học , tôi đã thích và học thuộc hai bà thơ “ QUA ĐÈO NGANG” và “ THU ĐIẾU “.. Bây giờ theo thời gian … tuổi đã già …, nhưng vẫn còn mến mộ những going  thơ  ấy .

   

              QUA ĐÈO NGANG

 “ Bước tới đèo ngang bóng xế tà

 “Cỏ cây chen đá , lá chen hoa

“Lom khom dưới núi , tiều vài chú

“Lác đác bên sông rợ mấy nhà (1)

“Nhớ nước đau lòng con quốc quốc

“Thương nhà mỏi miệng cái gia gia

“Dừng chân đứng lại trời non nước

“Một mảnh tình riêng ta với ta “

         Bà  Huyện Thanh Quan

(1)     Có bản ghi chợ .

Họa :

CHIỀU TÀ NƠI ĐÈO NGANG

Đèo ngang in bóng buổi chiều tà

Sườn dốc cây xanh đá với hoa

Củi gánh đòn ngang ba bốn chú ,

Chợ chòm bến nước một đôi nhà

Động lòng quốc  quốc thương kêu quốc ,

Nhớ tưởng gia gia mến mọi gia

Cảnh vật ô hay cùng nhập điệu

Trời xanh nước biếc  giữ mình ta .

                 T.T.N.

( Phụng họa nguyên vận, thoát ý chính của tác giả)

ĐÒ CHIỀU TRÊN  SÔNG HƯƠNG

Đò đến bờ, chiều đã bóng tà

Người lên kẻ xuống giữa rừng hoa

Nam thanh vui giỡn, ngồi quanh mạn (1)

Nữ tú cười duyên , kể chuyện nhà

Thoáng chốc khách thuyền qua bến đỗ

Thẫn thờ tâm ý ước giờ gia (2)

Hương Giang ngưòi đẹp che nghiêng nón

Che cả lòng ai nghĩ đến ta .

T.T.N.

(1) Mạn thuyền (2) Ước gì thêm giờ

 THU  ĐIẾU 

Ao thu lạnh lẽo  nước trong veo

Một chiếc thuyền con bé tẻo teo

Sóng biếc theo làn hơi gợn tí

Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo

Tầng mây lơ lửng , trời xanh ngắt

Ngõ trúc quanh co , khách vắng teo

Tựa gối ôm cần lâu chẳng được

Cá đâu đớp động dưới chân bèo .

    Cụ  Nguyển Khuyến

BUÔNG CÂU  VÀO NGÀY THU LẠNH

Gió buốt trời thu ao suối  veo

Ngư ông thuyền nhỏ lạnh run teo

Lăn tăn gọn sóng phao lay động

Xào xạ rung cây lá lướt vèo

Xanh ngắt trời cao , diều uốn lượn

Vàng hươm dậu rậm, vật im teo

Ôm cần yên ấn vài ba khắc

Cá đớp lung lay mấy cụm bèo .

   T.T.N.

  Thơ  Trung Hoa :

HOÀNG HẠC LÂU

Cố nhân Tây từ Hoàng hạc Lâu ,

Yên ba tam nguyệt há Dương Châu

Cô phàm viễn ảnh bích không tận

Duy kiến trường giang thiên tế lưu

       Lý Bạch

Dịch thoát :

Duyên thơ thoáng chốc rời xa

Dương Châu khói sóng tháng ba ngậm ngùi

Trường Giang buồn lẻ về xuôi

Lầu Tây Hoàng Hạc, mây trời bao la .

Bài 2 :

 “Giả từ bạn xuống Giang Châu

Trường Giang khói sóng một màu xanh xanh

Rời xa buồm vắng tiễn anh

Lầu Tây Hoàng Hạc bẽ bàng trời mây .”

Tứ Tuyệt :

  “Hoàng Hạc lầu Tây bạn với ta

  “Cùng nhau tạm biệt , tạm rời xa

  “Dương Châu khói sóng buồm vương tỏa

 “Thuyền khuất Trường Giang … nhớ chén trà .

       T.T. N

 ĐỀ TÍCH SỞ KIẾN XỨ

“Khứ niên kim nhật thử môn trung

“Nhân diện đào hoa tương ánh hồng

“Nhân diện bất tri hà xứ khứ
“Đào hoa y cựu tiếu đông phong “

           THÔI HỘ

( Trong truyện Kiều cụ Nguyển Du cũng đã mượn ý này , để miêu tả tâm trạng Kim Trọng , khi trở lại vườn Thuý … Lúc này Kiều đã bước vào  con đường lưu lạc )

     Dịch  tứ tuyệt  :

     “ Năm ngoái ngày này tại cổng đây

     “Hoa đào cùng mặt nàng hồng thay !

    “ Nay nàng không biết nơi nào nhỉ !

    “Chỉ thấy hoa đào cười gió đông “

           T.T.N 

      “ Hôm nay năm ngoái cửa cài

      “Hoa đào ánh với mặt người đỏ tươi

      “Mặt người chẳng biết đâu rồi

      “Hoa đào còn đó vẫn cười gió đông .”

              Cụ Trần Trọng Kim .

“Đồng Nai có bốn rồng vàng ,

Lộc họa ,Lễ phú,, Sang đàn, Nghĩa thi “.

   Hồi xưa ở Đồng nai truyền tụng  2 câu thơ này , chứng tỏ “ Nghĩa “ tức là ông Bùi Quang  Nghĩa rất nổi tiếng về thơ , nhất là thơ Đường .

      Bài :    CÂY VÔNG

    Uổng sanh trong thế mấy thu  đông

    Cao lớn làm chi vông hỡi vông !

    Da thịt càng già càng lộp xộp

    Ruột gan chẳng có , có  gai chông

    Rường soi cột trổ chưa nên mặt

    Dậu mỏng rào thưa phải dụng lòng

    Mới biết cây nào sanh cây nấy

    Xuân qua bớn tớn cũng đơm bông .

                 B.Q. NGHĨA

  CÂU CÁ

 Danh lợi màng bao chốn lữa hầu

 Thanh nhàn quen thú một cần câu

 Giăng đường chỉ mảnh đồng khơi rộng

 Thả miếng mồi thơm vực cạn sâu

  Khói nước năm hồ tình cả đẹp

 Gió trăng kho cũ cảnh riêng màu

 Bá vương hội cả dầu chưa gặp

Theo lược nào ai biết được đâu ?

      B.Q. Nghĩa

Môt it bài   thơ  của  Hoàng Anh Vi 

   GIẢI SẦU

Rượu nồng, sầu cứ uống say đi

Chuyện nhạt đau hơn nói ích gì

Chén tạc nên quên -buồn mặn đắng

Ly thù gắng bỏ-giận hờn chi

Non tiên về lại không lâu nữa

Cõi tạm sống nhờ chẳng mấy khi

Duyên số nợ trần thôi ngắn ngủi

Trắc bằng vay mượn một vần thi .

THUÝ  KIỀU

Phụ tử thâm sâu vướng nợ này

Hiếu tình đền đáp  chuyện thày lay

Sở Khanh tráo trở trơ mày dạn

Tôn Hiến gian ngoa trắng mặt dày

Vì hiếu quên mình đời mặn đắng

Vong tình trả xác nghiệp chua cay

Tài năng khó tránh hồng nhan bạc

Nạn kiếp khôn lường mệnh số thay .

 Từ xa xưa  văn học Việt Nam  đã có rất nhiều  thi sĩ  làm thơ Đường , ai cũng biết thơ Đường xuất phát từ bên Trung Hoa vào đời nhà Đường … lối thơ này đã thịnh hành và  có rất nhiều danh  thi   Trung Hoa cũng như Việt Nam . Nếu đọc thơ Đường cho hết , chắc không ai làm nổi điều này .

    Tôi chỉ lướt qua một vài bài  thơ của các bậc tiền bối cũng như an hem, bạn bè quen biết  trong lúc  trời thu man mác về, lá rụng , hoa nở , mây bay  và gió vi vu . Trời California  bao giờ mùa thu về cũng man mác nỗi buồn của kẻ tha phương .

                                        Lê Hoàng .

                                      ( Thu  Cali 2016)