HOÀNG LÂM

PHÁC THẢO MỘT SỐ CHÂN DUNG 

THƠ MIỀN NAM TRƯỚC 1975

 
*

VŨ HỮU ĐỊNH

 

TIỂU SỬ:

Tên thật: LÊ QUANG TRUNG
Nơi sinh: HUẾ
Năm sinh: năm 1942
Năm mất: năm 1981

TÁC PHẨM:

. Còn Chút Gì Để Nhớ (Nhà xuất bản TRẺ, 1996, VIỆT NAM)
. Thơ VŨ HỮU ĐỊNH (Thư Ấn Quán, 2006, HOA KỲ)

Trước năm 1975, ông thường xuyên đăng thơ trên các tạp chí văn học tại Miền Nam như VĂN, BÁCH KHOA, THỜI TẬP… Nhưng ông thật sự biết đến nhiều từ khi nhạc sĩ PHẠM DUY phổ nhạc bài thơ CÒN CHÚT GÌ ĐỂ NHỚ. Đời ông, dù có quê quán, gia đình nhưng VŨ HỮU ĐỊNH lại thèm lang bạt kỳ hồ:

giang hồ đâu có ai phong ấn
mà nghĩ từ quan trở lại quê

thích đàn đúm bạn bè:

trên non năm bảy thằng tuổi trẻ
buổi chiều thu uống rượu không cười

Điều này ông trút cả vào sáng tác một cách tha thiết thể hiện qua thi ngữ bình dị mà gợi cảm.

Về tình yêu, ông cảm nghiệm một cách tự nhiên và sâu lắng:

may mà có em đời còn dễ thương
…
Anh cảm động nhớ một thời si dại

Yêu là yêu em bằng tấm lòng xưa

Anh đang sống- đang thở đều rất lạ
Thở yêu em yêu đau đớn của đời

Sau năm 1975, ông càng giang hồ càng say sưa vì thời cuộc biển dâu. Để rồi, sau một đêm say tại nhà bạn bên bờ sông HÀN, ông chấm dứt cuộc đời tài hoa, năm 1981.

TRÍCH THƠ:

Còn Một Chút Gì Để Nhớ

phố núi cao phố núi đầy sương 
phố núi cây xanh trời thấp thật buồn 
anh khách lạ đi lên đi xuống 
may mà có em đời còn dễ thương

  

phố núi cao phố núi trời gần 
phố xá không xa nên phố tình thân 
đi dăm phút đã về chốn cũ 
một buổi chiều nào lòng bỗng bâng khuâng

  

em Pleiku má đỏ môi hồng 
ở đây buổi chiều quanh năm mùa đông 
nên mắt em ướt và tóc em ướt 
da em mềm như mây chiều trong

xin cảm ơn thành phố có em 
xin cảm ơn một mái tóc mềm 
mai xa lắc bên đồi biên giới 
còn một chút gì để nhớ để quên.

  

Ở Một Nơi Nào Để Nhớ Một Nơi

chiều đỏ rực một vùng dưới núi 
mặt ta bây giờ cũng đỏ bao la 
gió bát ngát có lòng mở rộng 
đường lên cao như có mây xa

mây sa lưng chừng chiều không nắng 
có nhớ chi như lúc nhớ nhà 
cảm ơn bầu rượu – ôi bầu rượu 
bạn tri âm theo sát đời ta

  

buổi trưa xuống quán bên đường núi 
có nhớ trăm dây buộc lấy ta 
chẳng biết cánh rừng thu mới đổi 
chim với lá rừng mới đổi lời ca

  

đôi khi cùng quẫn ta thầm trách 
cớ sao đem ta đến chốn này
nghĩ ra thì ở đâu cũng vậy
ta vẫn là ta khinh bạc đắng cay

  

bây giờ chiều đã xanh trên núi
trông lên cao lòng nhạt bao la
ta hát vang vang bài cổ lục
quê hương! quê hương! đây cũng mái nhà

  

có lẽ ta là thằng bất định
cớ sao ở đâu rồi cũng bằng lòng
thả trôi cái sống cho đời dạt
mẹ buồn ta tóc trắng lưng còng

thương mẹ ta có lần ngồi khóc 
nhớ quê ta có lúc ngơ ngơ 
nay ta lại yêu rừng mến núi 
tiếc con đường mây mai mốt bỏ về

  

mai này tàn cuộc lòng nhớ núi 
bây giờ ở núi nhớ miền xuôi 
có lẽ suốt đời ta vẫn vậy 
ở một nơi để nhớ một nơi.

Tập san VĂN

Kỷ Niệm

con đường đất có màu xanh bữa nọ 
cây bên đường màu lá lục hôm kia 
con chim bỏ đi có bận quay về 
cất tiếng hát chào niềm vui của gió

anh ra đứng sau hè nghe để ngó 
không thấy chim mà thấy tiếng kinh chiều 
vui trong lòng anh đã bước chân theo 
em có nói là em không trở lại

hôm em nói em đi buồn biết mấy 
anh có nghe bên đường tiếng chim kêu 
con chim chi buồn chết cả buổi chiều 
từ bữa đó anh nhớ đường ra ngõ

  

con đường đất bàn chân từ thuở nhỏ 
một ngày vô bốn bận đi về 
cây bên đường, cỏ bụi, hàng tre 
quen đến nỗi không nhớ gì tha thiết

hôm em đi anh bắt đầu thấm mệt 
thấy trường xa con đường ngại đi về 
mắt anh nhìn lên đọt ngọn tre 
dõi mấy bụi tìm con chim nhỏ

con chim nhỏ có nằm trong vạt cỏ 
bữa hôm nay anh mới thấy cỏ vàng 
con chim đời nào lại sống trong hang 
anh vô cớ soi tìm trong đụn đất

  

tuổi mười một anh biết mình đã mất 
một cái chi không nên ảnh thành hình 
cho tới bây giờ hết tuổi học sinh 
râu đủ bộ vẫn còn ngơ ngẩn mãi

  

con chim nhỏ có bao giờ trở lại 
em năm nay không biết mấy con rồi 
con chim lạ lùng năm nọ của tôi ơi 
hoá mấy kiếp mà sao tôi vẫn vậy…

Đêm Mưa Thiếu Rượu Nhớ Lý Hạ

Lý Hạ xưa say bằng huyễn mộng 
ta nay say bằng rượu pha cồn 
cảm đau thân thế người trong sử 
rượu đắng cay mà sao thấy ngon

Lý Hạ yêu người mà hoá quỷ 
ta yêu người nên nghèo rớt mồng tơi 
đêm mưa thiếu rượu thương người cũ 
ngâm vài câu Lý Hạ, rợn người

cứ tưởng nằm kề bên họ Lý 
gác chân nhau nói chuyện biển dâu 
ma quỷ sợ tâm hồn ướt rượu 
gối chai không mà thương nhớ nhau

  

thời đại thánh thần đi mất biệt 
còn lại bơ vơ một giống sầu 
rót mãi, bao nhiêu tình cũng cạn 
nâng ly, nhìn thấy tóc bạc mau

mưa nhức, mưa như cuồng, tức thở 
thịt rồng đâu? nem phượng ở đâu? 
đũa ngọc, chén vàng đâu mất cả 
mắm ruốc, me chua cũng cháy hết sầu

mời nhau một chén đêm huyền sử 
Lý Hạ đâu? - còn ta đâu?

Mù Mù Mờ Mờ

mù mù anh đang sống 
mờ mờ anh đang thở 
nghe tiếng trống chiều thu 
âm âm hoài quái gỡ 
nghe tiếng chim ngoài nương 
kêu suốt mùa vẩn vơ 
bèo trên sông làng cũ 
trôi theo anh lờ đờ

lừ đừ anh đang đi 
xa dần màu lúa mỡ 
bạc hết màu trăng xưa 
không còn nghe em thở 
mờ mờ em mất anh 
thời xưa anh tuổi nhỏ 
cỡi trâu qua ruộng làng 
lủi tranh tìm dấu thỏ 
gặp ổ chim nho nhỏ 
mờ mờ anh mất anh 
tắm nắng đông giữa ngọ

dầm trong ao nín thở 
mò tìm hang con trê 
đạp nhằm con rô nhỏ 
thấy em đang cắt cỏ 
có một chiều bữa nọ 
anh đã hôn bàn tay

mù mù anh đang sống 
mờ mờ anh đang thở 
hai mươi năm đã qua 
đi đoạn đường thật xa…

Tạp chí THỜI TẬP

Tiếng Vọng Của Sương Chiều

lạnh trong rừng thu xanh 
anh vô nằm trong cỏ 
nơi những ngày xưa kia 
em đã ngồi ở đó 
anh nằm đây, ngồi đây 
nghe rừng thu nhắc nhở 
tiếng dội của sương chiều 
làm xanh đau sắc cỏ

  

lạnh trong rừng thu xanh 
em là con chim nhỏ 
đậu trên nhành hoa leo 
hát mấy lời ngẩn ngơ 
anh nằm đây, ngồi đây 
ngó nước nguồn reo vỡ 
nước nguồn chảy bao năm 
đá núi mòn dấu nhớ 
anh nằm đây, ngồi đây 
một mình anh vẫn thở 
mười năm trong trắc trở 
anh thở khác ngày xưa 
nghe dội tiếng rừng mưa 
nghe vang lời suối nhớ 
anh như còn nặng nợ 
với cây cỏ rừng già 
anh vẫn còn thiết tha 
nơi em nằm buổi nọ

lạnh trong rừng thu vang 
lá thu vàng cũng rụng 
anh nằm nghe lay động 
đau của những nhánh cành 
anh ngồi trong lá xanh 
trên những hồn lá chết 
tay anh cầm tha thiết 
những chiếc lá còn tươi 
thả xuống suối mà chơi 
trôi đi còn tiếng dội 
anh nằm đây, ngồi đây 
mưa của rừng đã tới 
những hạt rơi nhức nhối 
trên những lá vàng non 
và những lá héo hon 
rụng như lòng anh rụng

  

lạnh trong rừng thu mộng 
ôi giấc mộng dài đời 
lạnh cả mùa thu tươi…

  

NHỮNG BÀI LUẬN

luận với chủ nợ

  

trời đất có bốn mùa

nắng mưa không thấu đáo

ông trời cò nói láo

huống hồ

ta.

  

luận với ông bạn già

trời lúc nắng 
lúc mưa 
trăng khi lu 
khi tỏ 
biết vậy là biết rõ 
nước lúc đầy lúc vơi 
mây có tan có tụ 
tuổi thanh xuân sao không ham hố 
đã sáu mươi ngồi tiếc nỗi gì!

luận với người đời

  

nghìn đời trái đất đang quay

biển đông biển bắc đang đầy đang vơi

cớ sao lại phải ngậm ngùi

chẳng theo nguyên đạo đất trời mà vui

  

luận với đàn bà

nói từ chuyện nắng qua mưa 
chuyện sông tới biển chuyện mùa cá rô 
can chi phải nói vòng vo 
cứ theo chánh đạo giao hoà tự nhiên

thấy gái, luận với mình

Sài Gòn nắng bở hơi tai 
ồn xe cộ với ồn người tranh nhau 
thấy con gái lộ cuống bầu 
mới hay ta vẫn còn cao chất người

  

luận về giang hồ

  

lên rừng lòng cũng như rừng

xuống đồng bằng thấy mùa xuân mới vàng

thả thuyền ra biển mênh mang

cõi riêng ta có vô vàn cuộc vui

đứng ở bờ sông thấy cá nhảy lên bờ luận với mình

dưới sông cá nhảy lên bờ

động trong tâm cõi mịt mờ người ta

hỏi từ con cá hỏi ra

sống trên mặt đất tà tà mãi sao?

Đứng Giữa Đồng Không

một bầy sáo nhỏ qua sông 
một em tôi đã cầm lòng đi xa 
như con sông nhỏ thật thà 
sớm hiu hắt tạnh, chiều sa mưa nguồn 
một bầy sáo đã đi luôn 
một em tôi đã để buồn lại đây 
con chim quyên đã lạc bầy 
xuống sông vọc nước đợi ngày xế ngang 
một bầy sáo nhỏ bay hoang 
một em tôi đã bỏ làng đi xa 
tôi ngu ngơ giữa chiều tà 
em đi để lại mình ta giữa đồng…

Chiêm Bao

ngồi tưởng tượng mùa chim bay trốn gió 
anh nhớ anh buồn lúc thấy em đi 
anh nghe lũ chim gọi đàn bay mất 
gió bay theo đem lạc dấu xuân thì

ngồi tưởng tượng lúc đàn chim sợ hải 
ngó chớp bên đông báo gió mùa hung 
anh giục giã lòng anh lẩn quẩn 
thấm cơn mưa, nghe được giọt não nùng

  

em để lại chút hương nào phảng phất 
anh tìm quanh đây một chút nghìn năm 
nghe nồng mặn như môi vừa gặp lại 
là mùi hương em gởi đến tự nghìn trùng

  

nẻo em bước, đường em đi, chốn tới 
một chốn nào xa anh cũng thấy gần 
đời để lại cho anh ngoài ô cửa 
một hình mây, bóng núi, tin sông

ngồi tưởng tượng rằng em đang vẫy gọi 
trên đồi tranh gió ngược bước anh về 
em khóc rũ tóc lẩn màu sắp tối 
đường anh đi gió dạt bước lầm mê

  

anh ở lại ngó trời qua ô cửa 
chợt biết tin mây, ý gió, lòng mùa 
anh ở lại sống những ngày thui thủi 
ngày hôm nay nghe như một ngày xưa.

Trời Đất Cũ

về ngõ cũ, anh gặp trời đất cũ
con chim cùng về hát lạnh trong sương
bến sông ấy anh đứng nhìn lại nước
mấy mươi năm nước cũng bình thường

  

về ngõ cũ, anh gặp chiều rất cũ
bầy vượn cùng về đuổi bóng trên nương
rừng xưa có phai chút màu sắc cũ
màu cũ đang về trong gió trong sương

về ngõ cũ, anh ôm hồn đất cũ
mảnh đất nghìn năm sao vẫn không già
con thỏ, con chồn chào anh lủi chạy
anh cũng vừa lủi chạy vô truông
ô nơi đây anh còn tiếc đoạn trường

về ngõ cũ, anh gặp người bạn cũ
người bạn bao năm sao cũng chưa già
anh gặp lại anh vác cần xách giỏ
sớm lên đường bóng lẫn mưa xa

về ngõ cũ, anh đã về chốn cũ
mấy mươi năm thấp thoáng trong đời
trời đất cũ mở lời chào vạn đại
màu trôi đi anh đứng lại em ơi…

Tập san VĂN

Chẳng Hay

Chiều dựng mùa đông mây xám ngắt 
núi cao trời thấp có ta về 
giang hồ đâu có ai phong ấn 
mà nghĩ từ quan trở lại quê

Ta đi, xưa gió đưa vài dặm 
ta đi, xưa mưa ướt vừa căm 
quê nhà ngoảnh lại mờ trong gió 
hình như không đủ buồn trong lòng

Ta đi, có những ngày trú quán 
lòng mốc tình khô như lá bay 
ngồi quán suốt ngày trông thiên hạ 
ta có sầu không ta cũng chẳng hay

Ta đi, có những ngày khô héo 
chẳng nhớ quê nhà, chẳng muốn về 
mẹ, chị, đàn em như bóng khói 
nương với đời ta quay quắt trong mê

Ở đâu rồi cũng đời vất vưởng 
chiều lặng lòng câm dạt phố người 
khi không ta có đời lang bạt 
đời học trò xưa khép cánh hổ ngươi

Chiều nay không hẹn ta lại về 
mùa đông dài vẫn níu chân quê 
ta về, gió đón phong sương lạnh 
ta về, mưa đón ta về quê

Thôi chẳng về chi thôn xóm quạnh 
nhà xưa giờ chắc cũng điêu tàn 
đứng đây đường cái quan bên núi 
ta cũng đã trầm lòng mê mê

Chiều dựng mùa mưa bên vách núi 
chiều neo sương khói buổi ta về 
mẹ, chị, đàn em không có mộ 
thăm ai? thăm ai? ta về quê.


Hoàng Lâm
(Nguyễn Thanh Châu gởi)

Còn Chút Gì Để Nhớ - Thái Châu