THƯ NHÀ VĂN NGUYỄN BÀNG

Tú Xương lấy vợ năm 16 tuổi, vợ ông là bà Phạm Thị Mẫn sinh năm 1869, hơn ông Tú một tuổi, là hậu duệ của danh sĩ tiến sĩ Phạm Quý Thích ở làng Lương Đường (Hải Dương). Họ Phạm làng Lương Đường, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương có nhiều người đỗ đạt. Tú Xương nhắc: "Chẳng những Lương Đường có thủ khoa" là nhắc đến làng quê của vợ ông. Nghĩa là bà cũng thuộc dòng dõi nho giáo còn chính cụ thân sinh ra bà không đỗ ông nghè ông cống gì. Gia đình bà Phạm Thị Mẫn đến đời bố mẹ thì dời sang sinh sống ở Nam  Định. mở hàng buôn bán. Gia đình bà ở cùng dãy phố với gia đình Tú Xương. Tú Xương và Phạm Thị Mẫn quen thân nhau, rồi trái tim trai tài gái sắc cảm được nhau ngay từ thủa vị thành niên. Hai người lấy nhau khi họ còn trong trắng của mối tình đầu. Cô Phạm Thị Mẫn trở thành  bà Tú, theo cách gọi của dân Thành Nam khi ấy.

Trong bài Văn tế sống vợ, Tú Xương đã trêu đùa bà Tú:

Con gái nhà dòng, lấy chồng kẻ chợ 
Tiếng có miếng không, gặp chăng hay chớ 
Mặt nhẵn nhụi, chân tay trắng trẻo, ai dám chê rằng béo rằng lùn? 
Người ung dung, tính hạnh khoan hoà, chỉ một nỗi hay gàn hay dở