Ảnh Lê Hoàng

ÔI! CHỮ VÀ NGHĨA…

Nguyệt Lãng

Từ xưa có câu tục ngữ Dốt bày đặt nói Nho! Để chỉ mấy anh chữ nghĩa chưa đầy lá mít mà đi đâu cũng hay xổ tiếng Hán! Và dĩ nhiên đa phần các trường hợp xử dụng tiếng Hán đó có phần lệch lạc nên người ta thường nói nhân vật đó… xổ nho chùm!

Buồn thay, ngày nay giới làm báo làm văn được tiếng là thành phần có chữ nghĩa lại dùng chữ nghĩa một cách tùy tiện làm rối tinh ngôn ngữ Việt vốn có tiếng là trong sáng!

Ngày nay việc đặt ra các từ ngữ xưa nay không có trong từ điển Hán Việt là rất phổ biến, vốn là do mấy anh nhà văn nhà báo mà ra. Chẳng hạn như trong Hán ngữ để chỉ mấy anh trộm cướp thì gọi là Tặc (nghĩa là giặc), cướp ở núi thì gọi là sơn tặc, ở biển thì gọi là hải tặc, cướp mà có thế lực mạnh mẽ thì gọi là cường tặc! v.v..

Xã hội phát triển, chữ nghĩa cũng phải phát triển theo để chỉ rạch ròi một nhóm làm ăn phi pháp như đào đãi vàng trái phép thì gọi là vàng tặc, khai thác gỗ trái phép thì gọi là lâm tặc, hút cát trái phép ở các lòng sông gây sạt lở thì gọi là sa tặc, đào đãi tài nguyên từ đất thì gọi là quặng tặc, thậm chí rãi đinh trên đường cho xe xẹp lốp để vá ruột chặt chém thì dùng “mỹ từ” đinh tặc! Có một dạo ở Bến Lức Long An có nhóm thanh niên chuyên đi xe vỗ mông các cô gái đi làm xí nghiệp về khuya, báo chí liền gọi đó là… mông tặc! Chưa hết, từ ngày có vụ cưa gỗ sưa trái phép, báo chí liền gọi là… sưa tặc! (… Chớ!!!)

Ông cụ cố nội tôi vốn thâm nho nhưng nếu ông có đội mồ sống lại chắc chắn cũng không tài nào hiểu nỗi những từ ngữ như quặng tặc, sa tặc, đinh tặc, mông tặc hay sưa tặc vì nó không có trong từ điển Hán Việt ngoài chữ TẶC.

Rồi mai đây nạn thuốc chó trộm gà, có bị gọi là cẩu tặc, kê tặc?! Chuyên ăn cắp điện thoại di động thì gọi là phône tặc?! hay nạn buôn bán nội tạng có bị gọi là lòng tặc??? Chớ nếu như ở các bãi biển đang nuôi các giống hai mảnh vỏ bị mất cắp người ta cũng cần phân loại ra bọn nào là nghêu tặc, bọn nào là sò tặc hay… bọn nào là vòm lông tặc nữa hay không? Chắc chắn phải có một cụm từ để chỉ đích danh bọn tặc ấy chớ… Phải không mấy ông nhà văn, nhà báo?!

Tư Văn Nghệ